ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦਾ ਮੂਲ ਸਾਰ ਉਹ ਧਰਮ ਹਨ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਲੀ ਯੁਗ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਿਚ ਕਈ ਦੋਸ਼ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਵੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਾਨ, ਤਪ, ਯਜ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੇ ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਮਾ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸੰਘਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਹਾਦੇਵ, ਵੱਡਾ ਯੋਗੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਪਿਨਾਕਾ ਧਾਰੀ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ। ਇਕ ਰੂਪ, ਵੱਡਾ ਰੂਪ, ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਜਸਵੀ, ਕਾਲਤੂ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਭੂਤਕਾਲ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵਿਅਪਤ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਰ ਯੁਗ ਅਤੇ ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਂ ਅਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਈਸ਼ਾਨਾ ਲਈ ਉੱਚੀ, ਅਟੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਕਤੀ ਰੱਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਦਾ ਰਚੀਤਾ, ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਨਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੁੰਦਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਦੁਰਗਮ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ, ਸ਼ੰਕਰ ਹੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: "ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ, ਸਭ ਦੀ ਸ਼ਰਣ, ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਜਾ।" ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਗਿਆ ਭਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ, ਅਸੀਮ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਪਾਰਾਸ਼ਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਯੋਗੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਆਸ, ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। "ਉਹ ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ? ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।" ਉਹ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਸ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਦਰਸਾਏ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।