ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੱਚੇ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰਨਤਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕਪੜੇ, ਫਲ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਛੱਤੇ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਹਦ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼, ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਪਰ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਦ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਲੁੱਟਿਆ, ਉਮੀਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ। ਦੁੰਦਲਾਪਣ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਦਰੱਖਤ ਗੁਆ ਲਏ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਵਧੀਆ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਲਗਾਤਾਰ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਨਾਲ ਦਰਿਆ ਆਪਣੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਭਰ ਗਏ। ਜਦ ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉੱਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਉੱਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੂਟੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਚਲਣ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਗਲਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰਮਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਿਥੂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਖਜ਼ਾਨੇ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਯਜਨ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਲਾਲਚ, ਮੋਹ, ਵਿਵਾਦ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਦਵਾਪਰ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਉਚਾਰਣ ਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਬਦਲਾਅ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਵੰਡ ਹੋਈ। ਹੇ ਧਰਮਸ਼ੀਲ! ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਣ ਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ। ਜਦੋਂ ਮਨ, ਬੋਲ ਤੇ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਵਿਅਰਾਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਅਰਾਗ ਰਾਹੀਂ ਅਪਣੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਰਜੋਗੁਣ ਅਤੇ ਤਮੋਗੁਣ ਵਾਲਾ ਆਚਰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਹ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਕੇ ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸੀ ਅੰਧਕਾਰ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ‘ਚ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਲਾਲਚੀ ਲੋਕ ਝੂਠ ਬੋਲਣਗੇ; ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਣਗੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਆਉਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵਧੇਗਾ। ਉਹ ਯਜਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਤੇ ਬੁੱਧੀਹੀਨ ਲੋਕ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਗੇ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅਲਸੀ ਹੋ ਜਾਣਗੇ—ਸਿਰਫ਼ ਲੈਟਣ, ਬੈਠਣ ਤੇ ਖਾਣ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਾ! ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਤੇ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼) ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਕਲੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦ, ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣ—ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਮੰਗਣ ਲਈ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਅਤੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਸਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਆਚਰਨ, ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ।