ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਦੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਣਗੇ। ਰਜ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੁਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਧਿਆਨ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਧਿਆਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਰੂਪ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਅਵਿਆਕਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਕਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਰੀਰ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਅਵਿਨਾਸੀ ਮੋਖਸ਼ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਤਿੰਨ ਆਸ਼੍ਰਮ—ਵੈਸ਼ਨਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹਰਾ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਮ—ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਭਸਮ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਦਾ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਲਕਾ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁੰਡ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਤਿਲਕਾ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਤਿੰਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਆਯੁ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੰਯਮੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਰਣ-ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਡੋਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਵਸਥਾ ਦੱਸੋ। ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਯਜਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰੇ; ਪਰ ਜੇ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੁਜਾਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ, ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੁਜਾਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਵੈਰਾਗ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਿਰਫ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਜੋ ਸਿਰਫ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜਾਂ ਜੰਗਲਵਾਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੰਨਾ, ਲੰਗੜਾ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਦੁਜਾਤੀ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਰਮ ਭੇਟ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਭੇਟ ਨੂੰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਮਾਣਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।