ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਸੁਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਭਸਮ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਪੁਰਾਣਕ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਧਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋ।” ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਜਨਮੇ ਹੋ।” ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, “ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਸਲੀ ਸਵਰੂਪ ਦਾ ਮੂਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ! ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ—ਇਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਨਿਸਕਰਸ਼ ਹੈ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹੈ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਵੇਦ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ, ਸ਼ਿਵ ਆਪ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ। ਹੁਣ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ! ਗਿਆਨ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।” ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਉਸ ਇੱਕੋ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੈਂ ਸਦਾ-ਅਸਤਿਤਵ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਥੇ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕਾਲਾ-ਕੰਠ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਋ਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸੀ।” ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਵੈ-ਭੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” “ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨਾਸ-ਰਹਿਤ, ਨ ਵਾਧਾ ਨ ਘਾਟਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਨਾ ਅੰਤ। ਮੈਂ, ਅਜਨਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉੱਤੇ ਵਧਿਆ। ਪਰ, ਸੌ ਸਾਲ ਲੱਭਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ, ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।” “ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ।” “ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਾਂਤ ਸਰੂਪ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਲਿੰਗ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਨੇ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੀ।