ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਇਧਰ-ਉਧਰ, ਸਿਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਵਿਖਰ ਜਾਂਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ। ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖੜੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ-ਚੰਦ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਜੋ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮਿਰਗ-ਨੈਨੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਰਿ ਦੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਬਹੁ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮਹਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ ਕੇ, ਆਪ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਡਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਦਿਆਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਨਗਰੀ, ਉਪਮਨਯੂ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਆ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਧੰਨ ਹਰਿ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ?" ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅੱਜ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਖੁਸ਼ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਰਿ, ਗੋਵਿੰਦ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਗਣ, ਸਿਧ ਤੇ ਯੋਗੀ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। ਫਿਰ ਹਰਿ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਗਿਆ। ਗੋਵਿੰਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਚੰਦ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ, ਦਿਵ੍ਯ ਦੁਆਰਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਫੁਲੇ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਗਿਆ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਗੂੰਜੇ। ਨੌਜਵਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ, ਤੇ ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਸਦੇ ਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਾਰਕੰਡੇ ਆਦਿ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਪਾਏ ਹੋਏ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਹਰਿ ਉੱਠਿਆ, ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਵਰਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਿ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ।