ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਹਿਲਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਦੇ ਫਲਸਰੂਪ, ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ—ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤੁੱਟ ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਸਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਿਮਾਲਯ ਰਾਜ, ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮਦੇਵ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਭੀ ਦੇਵਤਾ, ਅਚੂਤ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਜਯੰਤ ਮਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਚਿਤਵਾਨ ਮੋਹਕ, ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਜੋਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ। ਉਥੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਝਲਕ ਪਾਉਂਦੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿਗੜ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਕੁਝ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਇਕ ਟੱਕ ਕੇ ਤੱਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਪੀਂਦੀਆਂ। ਉਹ ਮੋਹਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਉੱਤੇ ਸਜਾਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਆਪ ਵੀ ਪਾ ਲਏ ਅਤੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾ ਦਿੱਤੇ। ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮ੍ਰਿਗ-ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਨੂੰ ਚੁੰਮਦੀਆਂ। ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈਆਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹਿਆ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਅਤੇ ਡਰਾਊਣੇ ਹੋ ਗਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ, ਉਪਮਨਯੂ ਕੋਲ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁਆਰਕਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ, ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ, ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਦੁਆਰਕਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ! ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ?’’ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਅੱਜ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।’’ ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਗੋਵਿੰਦ ਸੋਹਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਗਣ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿਖੇ ਵਾਪਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਰਿ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਮਧੁਸੂਦਨ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਮਾਨ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਏ। ਉਹ ਸੰਕ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ, ਅੰਨ੍ਹੇਰੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।