ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੁਮਾਰਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੁਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹੀ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਹਾਂ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੱਚੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਰਵ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਟਾ-ਜੂਟ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਗੂੰਜਦਾਰ ਹਾਸੇ ਨਾਲ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਭੈਰਵ ਵਾਂਗ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਹਰਾ ਹਨ, ਤਲਵਾਰ ਧਾਰੀ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਿਸ ਦੀ ਅਰਧ-ਨਾਰੀ-ਨਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਖਯ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਕੁਮਾਰਾ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮੂਲ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਖੋਪੜੀ ਧਾਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ। ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਜੋੜੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਕੜੀ ਵਾਂਗ ਸਿੱਧਾ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਹੀ ਇੱਥੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੋ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਪਰਮ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ—” “ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਦਾਤਿ ਦੇ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ।” ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਨੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ।” ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਸਾਧੂ ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਵੀ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਕਿਲਾਸ ਪਰਤ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੋਮ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦਤ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਜੈ ਨੂੰ ਪੁਜਿਆ। ਜੋ ਮੋੜ ਵਾਲਾ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ‘ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ’ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ‘ਵੈਜਯੰਤੀ’ ਅਤੁੱਲ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਹਾਸ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾਤਾ ਹਨ।