ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਅਜਾਂਮ, ਅਕਾਲ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਚਿੰਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉੱਥੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਭਾਗਾ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਹੀਦੀ ਰੀਤੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਛਾਲੇ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਮਸਤਕ ਨਿਵਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਆਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਪ ਅਵਿਆਕਤ ਹੈ, ਉਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸਵੈਯੰ ਆਇਆ ਹੈ। "ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੇ ਨਮ ਸਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਵਾਸ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੇਖਾਂਗਾ?" ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇੱਥੇ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਦਿੱਲੀਜੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਜਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ।" ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਸਰਵੋਤਮ ਯੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਰਚਨਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਰਵੋਤਮ ਗੁਣਵਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਯੋਗਯ ਦੋਹਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਬਾਰਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਸ਼ਪਾਯਨ ਦੁਆਰਾ ਉਚਾਰਿਤ, ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਦਾ ਅਤੁਲ ਗ੍ਰੰਥ ਰਚਿਆ। ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਜੋ ਯੋਗ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਿਲਿਆ। "ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਭਯਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।" ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਵਰਤ ਅਤੇ ਯੋਗ, ਕਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਮਲ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤਰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਜਪਿਆ। ਤਦ, ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ-ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਉਪਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿਵਾਈ।