ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕੁਆਰੀ ਦੇਵੀ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤਿ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਮੋਹਣੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆ ਸਿਖਾਈ। ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਬੜੀ ਉੱਤਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਬਾਹੁ ਸੀ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸੁਬਾਹੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵੀਰ, ਸੁਗਰੀਵ, ਸੁਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰਵਾਹਨ। ਪੁਨਰਵਸੁ, ਆਭਿਜਿਤ ਅਤੇ ਸੰਭਭੂਵ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਕਾ ਦੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ—ਦੇਵਕੀ। ਸੁਭੂਮੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਾਲ, ਤੁਸ਼ਟਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁਰ—ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਵੰਸ਼ਜ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਸ਼ਮਿਸ਼ਟਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਤ੍ਰ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੁਦੇਵ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ—ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ (ਰਾਮ), ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਲ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਲਾਯੁਧ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਭੂ—ਇਹ ਸਵੈṁ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਹਨ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਰੋਹিণੀ ਤੋਂ ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ, ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਪਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਿਜੁਦਾਸ, ਭਦਰਦਾਸ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੀਰਤਿਮਾਨ—ਇਹ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਰੋਹਣੀ ਨੇ ਰਾਮ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਲਭਦਰ, ਹਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਬੜੇ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰੁਸ਼੍ਰਵਾ, ਚਾਰੁਯਸ਼ਸ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ। ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ।" ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ (ਕਾਰਤਵੀਰਯ) ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਘੋਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਚੇਤਨ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਪਮਨਯੂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਸੁੱਚੇ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਸਰੋਵਰ ਸਨ। ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਵੀ ਜਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ।