ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰishni ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਸ਼ਵਫਲਕ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਪਮੰਗੂ, ਮੰਗੂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਪ੍ਰਮਾਥਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ, ਸੁਬਾਹੂ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਕਗਵੇਸ਼ਣਾ, ਕੁਕੁਰ, ਭਜਮਾਨ, ਸ਼ੁਚਿ ਅਤੇ ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ, ਕਪੋਤਰੋਮਾ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਪੁਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲੋਮਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੁ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਨਕਦੁੰਦੁਭਿ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਨਕਦੁੰਦੁਭਿ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਲੋਮਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਉਚੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਣੂ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਸਨ, ਦੀ ਭਜਨ-ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਵਿਰਲੇ, ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਵਰੀ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਰਤਨ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਆਨਕਦੁੰਦੁਭਿ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਿਯ ਕੁੰਵਰੀ, ਜੋ ਚੰਚਲ ਨੈਨਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਕੁੰਵਰੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਆਨਕਦੁੰਦੁਭਿ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਿਆ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਿਖਾਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਜਨਮੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਵੀਂਨਾ ਵਜਾਉਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਭਜਨ-ਗਾਇਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਬਾਹੂ ਸੀ, ਉਸ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਸ਼ੇਣਾ, ਵੀਰਾ, ਸੁਗਰੀਵ, ਸੁਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰਵਾਹਨ ਹੋਏ। ਪਨਰਵਸੁ, ਆਭਿਜਿਤ ਅਤੇ ਸੰਭਭੂਵ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਦੇਵਕਾ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਕੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਗਰਗਣੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਦੇਵਕਾ ਤੋਂ ਸੁਭੂਮੀ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਾਲ, ਤੁਸ਼ਟਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁਰਾ ਜਨਮੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਜਨਮਿਆ, ਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਿਸ਼ਟਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਕਸ਼ਤ੍ਰ। ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੁਦੇਵ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਪੁੱਤਰ— ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ) ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਰਾਮਾ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਹਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਲਾਯੁਧ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਹਨ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਵਸੁਦੇਵ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਯਸ਼ੋਦਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਪਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਕংস ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਜੁਦਾਸਾ, ਭਦਰਦਾਸਾ ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਮਾਨ (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ) — ਰੋਹਿਣੀ ਨੇ ਰਾਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਲਭਦ੍ਰ, ਹਲ-ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਕੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰੁਸ਼੍ਰਵਾ, ਚਾਰੁਯਸ਼ਸ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋਏ। ਜਾਮਬਵਤੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।