ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ, ਜੋ ਕੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਭਜਮਾਨਾ ਨਾਮਕ, ਤੀਰ-ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ—“ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਸਦਾ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਾਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਮੀਤਰਾ ਅਤੇ ਅਨਾਮਿਤ੍ਰਾ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਵੀ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਭਾਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਸਤਯਵਾਨ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸਤਯਕਾ ਸੀ। ਸਤਯਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਕੁਣੀ, ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ, ਅਤੇ ਕੁਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਯੁਗੰਧਰਾ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ ਹੋਏ—ਸ਼ਵਫਲਕਾ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕਾ। ਉਪਮੰਗੁ ਅਤੇ ਮੰਗੁ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤ ਹੋਏ। ਉਪਦੇਵ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਪ੍ਰਮਾਥਿਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਅਸ਼ਵਗਰੀਵ, ਸੁਬਾਹੁ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ, ਅਤੇ ਕਗਵੇਸ਼ਣ। ਕੁਕੁਰਾ, ਭਜਮਾਨਾ, ਸ਼ੁਚੀ, ਅਤੇ ਕੰਬਲਾਬਰਹਿਸ਼ਾ। ਕਪੋਤਰੋਮਾ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਿਲੋਮਕਾ ਸੀ। ਵਿਲੋਮਕਾ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਨੇ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਣੂ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰਿਤ—ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਗੀਤ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲੇ, ਕੁੜੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਉਸ ਪਿਆਰੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਸਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਕੁੜੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਨਮਰ ਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਗੀਤ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿਖਾਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਜਨਮੀ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਂ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸਕ ਦੇਵ ਦੀ ਗੀਤ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਗੰਧਰਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਬਾਹੁ ਸੀ, ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵੀਰ, ਸੁਗਰੀਵ, ਸੁਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਰਵਾਹਨ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਹੋਏ। ਪੁਨਰਵਸੁ, ਆਭਿਜਿਤ, ਅਤੇ ਸੰਭਭੂਵ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਸਨ। ਦੇਵਕਾ ਦੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸਨ, ਜਨਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਤ ਭੈਣਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਕੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਸੁਭੂਮੀ, ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਪਾਲ, ਤੁਸ਼ਟਿਮਾਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਕੁਰਾ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤ ਹੋਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਸ਼ੂਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮਿਸ਼ਟਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਕਸ਼ਤ੍ਰ। ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ੂਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਸੁਦੇਵ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤ—ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਪੁੱਤ—ਹਰੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਹਲ (ਪਲਾਊ) ਦਾ ਧਾਰੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਲਾਯੁਧ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ। ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ, ਪਿਆਰ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ।