ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਲਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਤਚਾਰਿਤਰ ਅਤੇ ਨੇਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਅਚਾਨਕ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜਣੀ ਪਾਈ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦੁਰੀਯੋਧਨ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਭਾਲਾ ਫੜਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉੱਚਤਮ ਸਥਾਨ, ਜੋ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਓਹਲੇ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿਓ।" ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਬੋਲ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ, ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮਾਂ! ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ।" ਉਹ ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੁਰੀਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਲੇ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਜਦ ਕਿ ਅਸੁਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਨਿਡਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਜਿਆਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਕਸ਼ਤ੍ਰ ਨੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਰ ਸਨ—ਸੂਤ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਅਨੁਰਾ। ਉਹ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਦਗੋਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਈ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰੰਥ ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ-ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਇਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਭਜਮਾਨਾ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਧਰਮੀ, ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਅਨਾਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਤ੍ਰਜੀਤ ਵੀ ਉਤਮ ਸੀ। ਸਤ੍ਯਵਾਨ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤ੍ਯਕਾ ਹੋਇਆ। ਉਸਦਾ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਕੁਣੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਗੰਧਰ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਸ਼ਨੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਸ਼੍ਵਫਲਕ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕਾ। ਉਪਮੰਗੁ, ਮੰਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਪਦੇਵ, ਜੋ ਨੇਕਦਿਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਪ੍ਰਮਾਥਿਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਅਸ਼੍ਵਗ੍ਰੀਵ, ਸੁਬਾਹੁ, ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਅਤੇ ਕਾਗਵੇਸ਼ਣ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਕੁਕੁਰ, ਭਜਮਾਨਾ, ਸ਼ੁਚਿ ਅਤੇ ਕੰਬਲਬਰਹਿਸ਼ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਪੋਤਰੋਮਾ ਅਤੇ ਵਿਪੁਲ, ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਲੋਮਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਅਨੁ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੂੰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ! ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ, ਵਰ ਦਿਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲੀ। ਉਸਨੇ ਸਥਾਣੁ (ਮਹਾਦੇਵ), ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਦੀ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਰਹੀ।