ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਉਹ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿ਷ਣੁ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਰਾਹੀਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹਨ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਗੌਤਮ, ਅਤ੍ਰਿ ਅਤੇ ਅਗਸਤਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿ਷ਣੁ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਤਾਲਵੰਘਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਅਤੇ ਹੋਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਮਧੁ ਦੇ ਵੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵੀ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ।” ਫਿਰ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੀ ਕਾਮਦੇਵ ਹੋਵੇ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, “ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੁਖਦਾਇਕ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਿਆਰ ਜਾਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਾਂਗੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਆਵਾਂਗੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਪਸਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਾ ਕਰੀਂ।” ਜਦ ਦੁਰਜਯਾ ਆਪਣੀ ਭਗਤ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਪੁਰੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਸੱਚ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਾਂਗੀ।” ਪਰ ਦੁਰਜਯਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਜੇ ਤੂੰ ਡਰਦਾ ਰਹੇਂ, ਤਾ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” ਫਿਰ ਦੁਰਜਯਾ ਕਣਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਲ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ “ਇਹੀ ਇਸ ਯੋਗ ਹੈ।” ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਮਾਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ। ਉਹ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਸੱਤਾਂ ਮਹਾਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ, ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਹੇਮਕੂਟ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਉਹ ਤੀਵਰ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਏ, ਅਦਭੁਤ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ। ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਜਦ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਮਹਾਨ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ।