ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਰਾਮ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗੂਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅਡਿੱਗ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਠੀਕ ਹਨ। ਯਕੀਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੌੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਸਮਝ ਬੈਠੀਆਂ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਆਪ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ,” ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਥੇ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਮ ਪਾਲਕ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਯੁ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ। ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਬੋਝ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਗ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੇਤੁ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ, ਪਰ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ। ਸਿਰਫ਼ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਦਿਨ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਨੰਦੀ ਸਮੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਭਰਤ ਦੁਆਰਾ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕਰਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਲਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੱਚਾਈਆਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਨਲ ਨੀਸ਼ਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਭਸ ਜਨਮੇ। ਨਭਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਂਵੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਾਨੀਕਾ ਹੋਏ। ਦੇਵਾਨੀਕਾ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰਾਵਲੋਕਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤਾਰਾਪੀੜਾ ਜਨਮੇ। ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਿਕਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਤਾਯੂ, ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੂ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਛੇ ਹੋਏ—ਯਤੀ, ਯਯਾਤੀ, ਸਮਯਤੀ, ਅਯਾਤੀ, ਵਿਯਾਤੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਕਾ। ਫਿਰ ਵਰਿਸ਼ਪर्वਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮੀਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਜਨਮ ਤੋਂ ਅਸੁਰੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ, ਅਨੁ ਅਤੇ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰੂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾ ਨੇ ਦ੍ਰੁਹਯੁ ਅਤੇ ਅਨੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸਰਜਿਤ ਸੀ, ਫਿਰ ਕਰੋਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਨਲ, ਅਜਿਤ ਅਤੇ ਰਘੁ। ਸ਼ਤਾਜਿਤ ਦੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਨੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਸਨ। ਹੈਹਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਧਰਮਨੇਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੀਰਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਜਿਤਾ ਸੀ। ਭਦ੍ਰਸ਼੍ਰੇਣਯ ਦਾ ਵਾਰਸ ਦੁਰਦਮਾ ਨਾਮਕ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਧਣਕਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਚੌਥਾ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਅਰਜੁਨ ਜਨਮਿਆ।