ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਅਸੁਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਬੋਲੇ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ?" ਫਿਰ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਹਰਿ ਦੇਸਵਾਲੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਲੇਆਣ ਲਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਹਰੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਹੀ ਅਸਲੀ ਸੱਤ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਇਆ, ਭਾਗਵਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹਨ, ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਣ ਲਓ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਆਦਿਤੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਕਾਲੇ ਘਟਾ ਵਰਗਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਉਪੇਂਦਰ, ਇੰਦਰ, ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਦਵਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਾਏ ਗਏ ਸੱਚੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਾਪਦੰਡ ਉਹ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੇਦ ਪਾਠ ਕਰਦੇ, ਰਾਖ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ, ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਲੀ ਕੋਲੋਂ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਬਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮੰਡਲ ਲੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਠੰਡੀ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਜਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਗਾਈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਰਣ ਲਈ ਸੀ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨਾਮ ਰਖੀ ਗਈ। ਦੇਵਤੇ, ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਕੇ ਅਧੋਲੋਕ ਦੇ ਜੜ ਤੱਕ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਵੋਗੇ। ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਾਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਕ੍ਰ, ਭਗਵਾਨ, ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸਿਖਾਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ।