ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਸਵੈṁ ਹਰੀ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਪਏ। ਉਹ ਭੈਰਵ ਦੇ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਵੀਰੋਚਨ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ—ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ—ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਮਹਾਨ ਸਨਾਤਨਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ। ਰਾਜਾ ਉੱਠ ਖਲੋਤਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਅੱਜ ਆਪ ਜੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹੋ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਹੋ, ਸਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ ਹੋ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ?” ਸਨਾਤਨਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਧਨਿਆ ਹੈਂ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਰਮ ਧਰਮ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਧਰਮ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦਾ ਅਤੁੱਲ ਗਿਆਨ ਮਿਲੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਲਗ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਪੁਰੰਦਰ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਮਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮ ਲਵੇ।” ਫਿਰ, ਸਭ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਰਣ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲਈ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਨੰਦਮਈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਹਰੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੰਨ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਵਿਜੈ ਦੇ ਮੂਲ, ਅਣਗਿਣਤ ਯੁਗਾਂ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਰਾਹ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸ਼ਿਵ, ਜਿਸਦੀ ਅਦਵਿੱਤੀਆ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।” ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਨੇ ਮੁਸਕਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਨਿਆ, “ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ।” ਇਹ ਅਤੁੱਲ ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਬਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵੀਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਮਰਦਾਰ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, “ਇਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਕੀ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਇਹ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?” ਫਿਰ ਉਹ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ) ਨੂੰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮਿਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਸੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਖ, ਹਰੀ, ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੀ ਸਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਇਆ, ਭਾਗਵਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਵੀ ਅਵਤਰੀਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਾਲਕ ਹੈ, ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਈਆਂ।