ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਿ਷ਣੁ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਪਨੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਰੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਡਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਵਿ਷ਣੁ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਰੂਪ, ਜਿਸਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਧੀ-ਵਤ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਾਜਯੋਗ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਅੰਧਕਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਗਾਇਕਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਵਿ਷ਣੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਰਜ਼ੀ ਲੈ ਕੇ ਗਏ। ਉਥੇ ਵਿ਷ਣੁ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਲ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਨਾਲ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਵਿ਷ਣੁ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਅਸੁਰ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ। ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਰਾਜ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ, ਝੂਠੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਨ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਅਤੇ ਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।" ਰਾਜ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਰਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਜੋ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ। ਪਰ, ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆਨ ਉਪਜਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਰਖਿਆ ਕਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਨਾਰਾਯਣ, ਜੋ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਅੰਧਕਾ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਉਮਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਪਰ, ਫਿਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੁੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਮਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਕੋਲ ਚਲੀਏ।" ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਘਰ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਜਰੂਰ ਜਾਵੋ।" ਉਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਗਏ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਛੁਹੀ, ਉਹ ਮਰ ਗਈ। ਅਚਾਨਕ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪਏ, "ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੋ; ਅਸੀਂ ਖੁਦ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੇ।" ਮੰਦ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸ਼ਰਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੰਸਾਰੀ ਸਤੁਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਬਚੀ ਹੋਈਆਂ ਗਾਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।