ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਰਾਜਸਤਾ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੀ। ਸਭ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੁਕਾਰ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਜਗਤਪਤੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜਾਗ ਪਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ, “ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਦੇ ਹੋ?” ਉਸ 'ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਅਰਜ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ!" ਇਸ ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਰਚਿਆ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਵਜ ਗਰੁੜ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ, "ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾ।" ਉਹ ਮਹਾਨ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਸੁਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਵੱਡੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਜਾਪ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰਾਂ ਤੱਕ ਪੁੰਚਾਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਧੁਨੀ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ, ਹੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!" ਫਿਰ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਤੇ ਵਜਰ-ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ—ਮਾਨੋ ਦੂਜਾ ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। "ਇਹ ਉਹੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਯਤਨ ਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹ੍ਰਾਦ, ਸੰਹ੍ਰਾਦ ਅਤੇ ਹ੍ਰਾਦ—ਇਹ ਸਭ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਮਾਰ ਅਤੇ ਆਗਨੇਯ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਫੜਿਆ, ਉਛਾਲਿਆ ਅਤੇ ਗੱਜਿਆ। ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਸਿੰਘ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਅਨੰਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠੇ। ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਨਰਸਿੰਘ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤ ਅਸਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਗੱਜਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਤਰ ਭੀ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੂਲਿਨ ਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਇਆ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਂ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਆਦਿ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਕ੍ਸ਼ਯ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਜਾਓ।" ਪਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਕਾਲ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹੁਣ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਕਮਾਤ੍ਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ।