ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਖਤ ਤੌਰ ਤੇ ਝਿੜਕਿਆ। ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਅਯੋਗ ਧੀ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਇਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾ।" ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਤਪस्या ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਗਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: "ਤੂੰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਤ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।" ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਾਇੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਤੱਕ, ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਿਆ: "ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਟੀਲੇ 'ਤੇ ਭਵ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਦਧੀਚੀ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅੱਜ ਸਹੀ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ?" ਉੱਤਰ ਮਿਲਿਆ: "ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।" ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: "ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਨੰਗਾ, ਖੋਪੜੀ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ, ਵਿਅੰਗ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਤਮਾ—ਉਹ ਰੀਤਿ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਦਾ। ਪਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਸਤ੍ਵ ਹੈ, ਹਰ ਰੀਤਿ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਗਵਾਹ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸਮੇਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ, ਆਦਿਤ੍ਯ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਗਲ੍ਹਾ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਲਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ-ਸਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਸੂਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰਵੀ ਹੀ ਸਮਝੋ; ਰਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ।" ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦਧੀਚੀ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ 'ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ' ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਾਰ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਆਦਰ ਕੀਤੀ। ਨਾਰਾਯਣ ਹਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਸਭ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਲੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਰੱਖਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਨ, ਦੇਖਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣੀ ਸਜ਼ਾ ਤੁਰੰਤ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੰਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨ ਨਕਲੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਮਾਰਗ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕਲਿ ਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲਿ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਹਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼—even ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ 'ਤੇ ਵੀ—ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।