ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਗਤ, ਜੋ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਏ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਬੜੀ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਅਪਣਾਈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਦਾ ਅਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੱਖਣ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਦੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਉਲਾਹਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਅਯੋਗ ਧੀ ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਘਰ ਛੱਡ ਦੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੱਖਣ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹਿਮਾਵਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ, ਮੋਹਿਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਂਗਾ।" ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਖਣ, ਸਵਾਇੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰੀ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ। ਇਸ ਤੱਕ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ, ਜਦੋਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਤ ਜੀ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ। ਉਹ ਦੱਖਣ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਕ ਕਥਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੁਣਾਓ। ਪੁਰਾਣੇ ਵੈਰੀਪਣ ਦੇ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣ ਨੇ ਭਵ (ਰੁਦ੍ਰ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਦਧੀਚੀ ਨਾਮਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਦੇਵ ਰੁਦ੍ਰ ਹੁਣ ਸਹੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੂਜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।" ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ, ਜੋ ਸਮੂਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਆਖਿਆ—"ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਨੰਗੇ, ਖੋਪੜੀ ਧਾਰੀ, ਵਿਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਤਮਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਫਿੱਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਪਰ ਉਹ ਭਾਗਵਾਨ, ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਹਰ ਕ੍ਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਚਖੰਡ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਆਦਿਤਯ, ਭਾਗਵਾਨ ਸੂਰਜ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗਲਾ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਸਭ ਸੂਰਜ ਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਵੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ।" ਦਧੀਚੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਵਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਖਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ। ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।