ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਦਾਮੋਦਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਹਰਿ ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਖਿਖੰਡਨ, ਹਵਿਰਧਾਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਧਾਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸੋਹਣੇ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਵਕਤ ਦੇ ਚਲਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਠਾਨ ਲਈ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰੁਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤੇ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਸਨ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਕੁਮੁਦ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਮਲ, ਕੁਮੁਦ ਆਦਿ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਰੌਸ਼ਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਚੇਲਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।" ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿੱਸ਼ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੰਥ ਦੀ ਆਚਾਰ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਖਾਈ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਅਸ਼੍ਰਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਅਪਣਾਇਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਭੀ ਮਹਾਨ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਸਮਿਆਂ ਲਈ ਸਤਿ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ। ਸ਼੍ਵੇਤਾਸ਼੍ਵਤਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ।" ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਅੱਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਭੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਪਾਸ਼ੁਪਤਿ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਵੇਦ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਂਤ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਹ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿਸ਼ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਉੱਤੇ ਦੱਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਪੂਜਾ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਖੁਦ ਜਾ ਕੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੁਚਿਤ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।