ਵੈਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਬੇਟੀ ਤੋਂ, ਜੋ ਬੜੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਕਈ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿਸ਼ਟੁਤ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਸੁਦਯੁਮਨਾ, ਅਤੇ ਅਭਿਮਨ्यु ਸਨ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਗ, ਸੁਮਨਸ, ਸਵਾਤੀ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿਥੁ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੁਰਾਣਾ ਵਾਚਕ ਸੂਤ ਦਾ ਜਨਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸੂਤ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਮਾਇਆ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਬਣਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਜਿਸ ਦੀ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਰੀ—ਉੱਚਤਮ ਪੁਰੁਸ਼—ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਉਪਜੀਵਿਕਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸ਼ਵੀ, ਆਪਣੀ ਧਰਮ-ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰਵਭੌਮ, ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਖੁਦ ਦੇਵਤਾ ਦਾਮੋਦਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿਚ ਪਰਤ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ, ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖਿਖੰਡਨ, ਹਵਿਰਧਾਨ ਅਤੇ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਣਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਉਹ ਅਡੇਖੇ ਅਤੇ ਅਣਪਹੁੰਚੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ, ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਅਸੰਭਵ ਸਨ। ਉਹ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕਮਲ ਤੇ ਕੁੰਵਲਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਕਮਲ ਤੇ ਕੁੰਵਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਰ ਸਤੁਤੀ-ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: “ਅੱਜ ਮੈਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਯੋਗ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ।” ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵਤਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਦਾ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ—ਨਿਰਾਕਾਰ ਸ਼ਿਵ—ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧੰਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਵੀ ਮਹਾਨ ਸਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਯੋਗ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ। “ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ।