ਕੂਰ੍ਮਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਤੇ ਇਰਾਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਰਮ ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੱਤ ਦੀ ਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਉਹ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਣ-ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਮੋਖ ਇੱਛੁਕ ਯੋਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਿੱਧ ਮੁਨੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ। ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾ ਆਰੰਭ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਿਤਾ। ਉਸ ਮੱਧ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪਰਮ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਾ, ਤੇਜੋਮਈ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਉਹ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਨਿਵਾਸ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸੀ। ਇਹੀ ਅਟੱਲ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਪਰਮ ਨਿਵਾਸ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਵਸਥਾ ਜੋ ਮੋਖ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਝੰਡਾ 'ਤੇ ਗਰੁੜ ਚਿੱਤਰਤ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।" ਅਤੇ ਇਹ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਵੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਸਾਤਲ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ," ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ, ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਾਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੈ। "ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਹਿਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇੰਦਰਦਯੁਮਨ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੋਖ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨਿਓ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਅਚਾਨਕ ਕਿਰਪਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਪਰ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰੋਸ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। "ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਕੋਮਲ ਚਿਹਰਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਪੂਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਸਥਾਨ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਈ।" "ਇਹ ਉਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਵਧਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਤੋਂ, ਇਹ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਚਕ, ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਮੋਖ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।