ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଭ୍ଯାମୁଦିତୋ ଧର୍ମୋ ଯଜ୍ଞାଦିକୋ ମତଃ
ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ଆଦି ଧର୍ମକୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।
ତସ୍ମାନ୍ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ଧର୍ମାର୍ଥୋ ମଦ୍ରୂପଂ ଵେଦମାଶ୍ରଯେତ୍
ଏହିପରି, ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ମୋର ରୂପ, ଅର୍ଥାତ ବେଦକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଋଗ୍ଯଜୁଃ ସାମରୂପେଣ ସର୍ଗାଦୌ ସଂପ୍ରଵର୍ତତେ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ବେଦ ଋକ୍, ଯଜୁସ୍ ଓ ସାମ ରୂପରେ ପ୍ରବୃତ୍ତି ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦୀନ୍ ସସର୍ଜାଥ ସ୍ଵେ ସ୍ଵେ କର୍ମଣ୍ଯଯୋଜଯତ୍
ତାପରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ କର୍ମରେ ଯୋଗାଇଲେ।
ତେଷାମଧସ୍ତାଦ୍ ନରକାଂସ୍ତାମିସ୍ତ୍ରାଦୀନକଲ୍ପଯତ୍
ସେମାନଙ୍କ ତଳେ, ତାମିସ୍ରା ଆଦି ନରକଗୁଡିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ଯୋ ଽନ୍ଯତ୍ରରମତେସୋ ଽସୌନସଂଭାଷ୍ଯୋ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦ ନେଇଥାଏ, ସେକୁ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଵିରୁଦ୍ଧାନି ନିଷ୍ଠା ତେଷାଂ ହି ତାମସୀ
ଯେଉଁ ନିଷ୍ଠା ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିର ବିପରୀତ, ସେମାନଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଅନ୍ଧକାର ମୟ।
ଏଵଂଵିଧାନି ଚାନ୍ଯାନି ମୋହନାର୍ଥାନି ତାନି ତୁ
ଏପରି ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ମୋହ ପାଇଁ ଅନେକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଛି।
ମଯା ସୃଷ୍ଟାନି ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ମୋହାଯୈଷାଂ ଭଵାନ୍ତରେ
ମୁଁ ଯେ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଭ୍ରମରେ ପକାଇବା ପାଇଁ।
ତତ୍ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କୁର୍ଵନ୍ତି ମତ୍ପ୍ରିଯାସ୍ତେ ହି ଯେ ନରାଃ
ତେଣୁ, ଯେମାନେ ମୋତେ ଭଲପାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କାମରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ମନୁର୍ଧାର୍ମାନ୍ ମୁନୀନାଂ ପୂର୍ଵମୁକ୍ତଵାନା
ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ପୂର୍ବେ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମର ନିୟମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ।
ଚକ୍ରୁର୍ଧର୍ମପ୍ରତିଷ୍ଠାର୍ଥଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚୈଵ ହି
ସେମାନେ ଧର୍ମକୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନାତ୍ ତାନି କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗେ ଯୁଗେ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଅନୁସରଣ କରିବେ।
ନିଯୋଗାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ରାଜଂସ୍ତେଷୁ ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ହେ ରାଜା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଽତ୍ର ସର୍ଵେଷାଂ କର୍ତା ଵୈ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଜଣା ଲୋକ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ କର୍ତ୍ତା ହୁଅନ୍ତି।
ଜ୍ଯୋତିଃ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ୍ଯାଯଵିଦ୍ଯା ମୀମାଂସା ଚୋପବୃଂହଣମ୍
ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ, ନ୍ୟାୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ମୀମାଂସା ଏହାର ସହାୟ।
ଚତୁର୍ଵେଦୈଃ ସହୋକ୍ତାନି ଧର୍ମୋ ନାନ୍ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ
ଚାରି ବେଦ ସହିତ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ କହାଯାଇଛି; ଧର୍ମ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ମିଳେ ନାହିଁ।
ସ୍ଥାପଯନ୍ତି ମମାଦେଶାଦ୍ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ମୋର ଆଦେଶରେ, ସେମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ପରସ୍ଯାନ୍ତେ କୃତାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ପରଂ ପଦମ୍
ଅନ୍ୟ ଯୁଗର ଶେଷରେ, ଯେମାନେ ନିଜକୁ ସିଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଧର୍ମେଣ ସହିତଂ ଜ୍ଞାନଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରକାଶଯେତ୍
ଧର୍ମ ସହିତ ଏକତ୍ର ଜ୍ଞାନ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଉପାସତେ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯୋଗମୈଶ୍ଵରମାସ୍ଥିତାଃ
ଯେମାନେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଉପାସନା କରନ୍ତି।
ଅମାନିନୋ ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତସ୍ତାପସାଃ ଶଂସିତଵ୍ରତାଃ
ନମ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତପସ୍ୱୀ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ।
ସଂନ୍ଯାସିନୋ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ଚ ଵନସ୍ଥା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ଅରଣ୍ୟବାସୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ।
ନାଶଯାମି ତମଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜ୍ଞାନଦୀପନେ ମା ଚିରାତ୍
ମୁଁ ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କରେ।
ସଦାନନ୍ଦାସ୍ତୁ ସଂସାରେ ନ ଜାଯନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ସଂସାରରେ ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି, ପୁନି ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ମାମେଵାର୍ଚଯ ସର୍ଵତ୍ର ମେନଯା ସହ ସଂଗତଃ
ତୁମେ ସବୁଠାରେ ମୋତେ ମେନା ସହିତ ଏକାଠି ଉପାସନା କର।
ତତୋ ମେ ସକଲଂ ରୂପଂ କାଲାଦ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ତେଣୁ, ସମସ୍ତର ଆରମ୍ଭ ଓ କାଳର ମୂଳ ଯେଉଁ ମୋର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ, ତାହାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା।
ତନ୍ନିଷ୍ଠସ୍ତତ୍ପରୋ ଭୂତ୍ଵା ତଦର୍ଚନପରୋ ଭଵ
ତାହାରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ରଖି, ତାହାକୁ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ଉପାସନା କର।
ସର୍ଵୋପାଧିଵିନିର୍ମୁକ୍ତମନନ୍ତମମୃତଂ ପରମ୍
ସେ ଅନନ୍ତ, ଅମୃତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସମସ୍ତ ଉପାଧିରୁ ମୁକ୍ତ।
ଜ୍ଞାନମେଵ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତୋ ମାମେଵ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ତେ
ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।