ଵିଷ୍ଣୁନା ପୁନରେଵୈନଂ ପ୍ରଣତା ହରିମ୍
ପୁନି ବିଷ୍ଣୁ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଶିଵା ସତୀ ହୈମଵତୀ ଯଥାଵଦ୍ ବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତାମ୍
ଶିବା, ସତୀ, ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି, ସଠିକ ଭାବରେ କହ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାଯୋଗୀ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ପରମଂ ପଦମ୍
ମହାଯୋଗୀ ନିଜର ପରମ ପଦକୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ରହସ୍ଯମେତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଗୋପନୀଯଂ ଵିଶେଷତଃ
ଏହା ଏକ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ବିଶେଷ କରି ଲୁଚାଇ ରଖିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରାର୍ଣଵମଗ୍ନାନାଂ ଜନ୍ତୂନାମେକମୋଚନମ୍
ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକମାତ୍ର ମୁକ୍ତି।
ଵ୍ଯୋମସଂଜ୍ଞା ପରା କାଷ୍ଠା ସେଯଂ ହୈମଵତୀ ମତା
‘ଆକାଶ’ ନାମର ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା, ଏହାକୁ ହିମବତୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ।
ଏକାନେକଵିଭାଗସ୍ଥା ଜ୍ଞାନରୂପାତିଲାଲସା
ଏକତା ଓ ବହୁତାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିବା ସେ, ଜ୍ଞାନର ରୂପ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆସକ୍ତ।
ସ୍ଵାଭାଵିକୀ ଚ ତନ୍ମୂଲା ପ୍ରଭା ଭାନୋରିଵାମଲା
ସ୍ୱଭାବଜ ଓ ସେଠାରେ ମୂଳ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପରି ନିର୍ମଳ।
ପରାଵରେଣ ରୂପେଣ କ୍ରୀଡତେ ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଧୌ
ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଦୁଇ ରୂପ ନେଇ, ସେ ତାଙ୍କର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଖେଳ କରନ୍ତି।
ନ କାର୍ଯଂ ନାପି କରଣମୀଶ୍ଵରସ୍ଯେତି ସୂରଯଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଭଗବାନଙ୍କର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଉପକରଣ ନାହିଁ।
ଅଧିଷ୍ଠାନଵଶାତ୍ ତସ୍ଯାଃ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ
ତାଙ୍କର ଆଧାର ଥିବା ଦ୍ୱାରା, ମହାମୁନିମାନେ, ଆଗକୁ ଯାହା ଆସିବ ସେଥିରେ କାନ ଦିଅ।
ଚତୁର୍ଵ୍ଯୂହସ୍ତତୋ ଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ପରମେଶ୍ଵରଃ
ଏହିପରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚାରିଟି ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ଚ ଵେଦେଷୁ ଚତୁର୍ମୂର୍ତିର୍ମହେଶ୍ଵରଃ
ସମସ୍ତ ଚାରିଟି ବେଦରେ, ମହେଶ୍ୱର ଚାରିଟି ରୂପରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।
ତତ୍ସମ୍ବନ୍ଧାଦନନ୍ତାଯା ରୁଦ୍ରେଣ ପରମାତ୍ମନା
ଅନନ୍ତ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା, ରୁଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ପରମାତ୍ମା।
ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ କାଲୋ ହରିଃ ପ୍ରାଣୋ ମହେଶ୍ଵରଃ
ଏହିପରି, ଭଗବାନଙ୍କୁ କାଳ, ହରି, ପ୍ରାଣ ଓ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସ କାଲୋ ଽଗ୍ନିର୍ହରୋ ରୁଦ୍ରୋ ଗୀଯତେ ଵେଦଵାଦିଭିଃ
ସେଇ କାଳକୁ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଗ୍ନି, ହର ଓ ରୁଦ୍ର ବୋଲି ଗାନ କରନ୍ତି।
ସର୍ଵେ କାଲସ୍ଯ ଵଶଗା ନ କାଲଃ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଵଶେ
ସମସ୍ତେ କାଳଙ୍କ ଅଧୀନ, କିନ୍ତୁ କାଳ କାହାରି ଅଧୀନ ନୁହେଁ।
କାଲେନାନ୍ଯାନି ତତ୍ତ୍ଵାନି ସମାଵିଷ୍ଟାନି ଯୋଗିନା
କାଳ ଦ୍ୱାରା, ଅନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗୀମାନେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ତଯେଦଂ ଭ୍ରାମଯେଦୀଶୋ ମାଯାଵୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ସେ ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭଗବାନ ଏହି ସଂସାରକୁ ଘୁରାନ୍ତି।
ଵୈଶ୍ଵରୂପ୍ଯଂ ମହେଶସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ସଂପ୍ରକାଶଯେତ୍
ସେ ସବୁବେଳେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି।
ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିଃ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରିତି ତ୍ରଯମ୍
ଜ୍ଞାନ ଶକ୍ତି, କ୍ରିୟା ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣ ଶକ୍ତି—ଏହି ତିନିଟି।
ମାଯଯୈଵାଥ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସା ଚାନାଦିରନନ୍ତଯା
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ସମସ୍ତ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଏବଂ ସେ ଆଦିହୀନ ଓ ଅନନ୍ତ।
ମାଯାଵୀ ସର୍ଵଶକ୍ତୀଶଃ କାଲଃ କାଲକାରଃ ପ୍ରଭୁଃ
ମାୟାବୀ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ନାୟକ, କାଳ, କାଳକୁ ନିୟମ କରୁଥିବା, ସେଇ ପ୍ରଭୁ।
କାଲଃ ସ୍ଥାପଯତେ ଵିଶ୍ଵଂ କାଲାଧୀନମିଦଂ ଜଗତ୍
କାଳ ଏହି ବିଶ୍ୱକୁ ତିଆରି କରନ୍ତି; ଏହି ସଂସାର କାଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର।
ଅନନ୍ତସ୍ଯାଖିଲେଶସ୍ଯ ଶଂଭୋଃ କାଲାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭୋଃ
ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଶମ୍ଭୁ, ସମୟର ଆତ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ
ଏକା ସର୍ଵଗତାନନ୍ତା କେଵଲା ନିଷ୍କଲା ଶିଵା
ଏକ ଶକ୍ତି ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ଅନନ୍ତ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅଂଶହୀନ ଏବଂ ଶିବା ମୂର୍ତ୍ତି।
ଶକ୍ତଯଃ ଶକ୍ତିମନ୍ତୋ ଽନ୍ଯେ ସର୍ଵଶକ୍ତିସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିଗୁଡିକ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅଭେଦଂ ଚାନୁପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗିନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକାଃ
ଯେଉଁ ଯୋଗୀମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ଵିଶେଷଃ କଥ୍ଯତେ ଚାଯଂ ପୁରାଣେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ତଥାପି, ଏହି ଭିନ୍ନତାକୁ ପୁରାଣରେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଭଗଵାନ୍ ଭୋକ୍ତା କପର୍ଦେ ନୀଲଲୋହିତଃ
ଭଗବାନ, ଭୋକ୍ତା, କପର୍ଦୀ, ନୀଳ ଏବଂ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଅଟଳ ଏକ ନାମରେ ପରିଚିତ।