କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ମୋହାଯାଶେଷଭୂତାନାଂ ଵାସୁଦେଵେନ ଯୋଜନମ୍

ବାସୁଦେବ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।

ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ଯଥାଵଲ୍ଲକ୍ଷଣଂ ଶୁଭମ୍

ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏକତ୍ଵଂ ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଶେଷଶ୍ଚୋପଵର୍ଣିତଃ

ଏକତା ଓ ପୃଥକତା, ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥାହୋଇଛି।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଣାଂ କଥିତଂ ଯଥାଵଦିହ ଲକ୍ଷଣମ୍

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କର ଠିକ୍ ଲକ୍ଷଣ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସର୍ଗଶ୍ଚ କୀର୍ତିତୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କ ତୃଟି ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ବି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶଯନଂ ଚାପ୍ସୁ ନାମନିର୍ଵଚନଂ ତଥା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜଳରେ ଶୟନ ଓ ତାଙ୍କର ନାମର ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।

ମୁଖ୍ଯାଦିସର୍ଗକଥନଂ ମୁନିସର୍ଗସ୍ତଥାପରଃ

ମୁଖ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଧର୍ମସ୍ଯ ଚ ପ୍ରଜାସର୍ଗସ୍ତାମସାତ୍ ପୂର୍ଵମେଵ ତୁ

ଧର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ତାମସିକ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵତ୍ଵଂ ଦେଵସ୍ଯ ମୋହସ୍ତସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ

ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ତାଙ୍କର ମୋହ, ଯଦିଓ ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଏହା ବିଷୟରେ କଥାହୋଇଛି।

ଦିଵ୍ଯଦୃଷ୍ଟିପ୍ରଦାନଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି।

ପ୍ରସାଦୋ ଗିରିଶସ୍ଯାଥ ଵରଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ

ଗିରିଶଙ୍କ କୃପା ଓ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଵରଦାନଂ ତଥାପୂର୍ଵମନ୍ତର୍ଧାନଂ ପିନାକିନଃ

ଅପୂର୍ବ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଓ ପିନାକିନଙ୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଅଵତାରୋ ଽଥ ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନାଭିପଙ୍କଜାତ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଵିମୋହୋ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାଥ ସଂଜ୍ଞାଲାଭୋ ହରେସ୍ତତଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୋହ ଓ ପରେ ହରିଙ୍କୁ ନାମ ମିଳିବା ବିଷୟରେ କଥାହୋଇଛି।

ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହେଶସ୍ଯ ଲଲାଟାତ୍ କଥିତସ୍ତତଃ

ମହେଶଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ପ୍ରକାଶ ହେବା ବିଷୟରେ ପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଭୂତିଶ୍ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵରଦାନୋପଦେଶକୌ

ଦେବଦେବଙ୍କ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଦର୍ଶନଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନରନାରୀଶରୀରତା

ଦେବଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଦୁଇ ଆକୃତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ପଶ୍ଚାତ୍ କଥିତଂ ଦକ୍ଷପୁତ୍ରୀତ୍ଵମେଵ ଚ

ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଓ ସେ ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଦର୍ଶନଂ ଦିଵ୍ଯରୂପସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍

ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଓ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।

ଉପଦେଶୋ ମହାଦେଵ୍ଯା ଵରଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ

ମହାଦେବୀଙ୍କର ଉପଦେଶ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରାଚେତସତ୍ଵଂ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିମର୍ଦନମ୍

ପ୍ରଚେତସଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏବଂ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞର ବିନାଶ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ତତଶ୍ଚ ଶାପଃ କଥିତୋ ମୁନୀନାଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ତାପରେ, ମୁନିମାନେ ଦେଇଥିବା ଶାପ ବିଷୟରେ ବି ଏଠାରେ କଥା ହୋଇଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ପିତାମହସ୍ଯୋପଦେଶଃ କୀର୍ତ୍ଯତେ ରକ୍ଷଣାଯ ତୁ

ପିତାମହଙ୍କର ଉପଦେଶ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ନାଶୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଵଧସ୍ତଥା

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ବିନାଶ ଏବଂ ଏହିପରି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ହତ୍ୟା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ନିଗ୍ରହଶ୍ଚାନ୍ଧକସ୍ଯାଥ ଗାଣପତ୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍

ତାପରେ ଆନ୍ଧକଙ୍କ ଦମନ ଏବଂ ଗଣପତିଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି।

ବାଣସ୍ଯ ନିଗ୍ରହଶ୍ଚାଥ ପ୍ରସାଦସ୍ତସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ

ତାପରେ ବାଣଙ୍କ ଦମନ ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଦିଆ ଦୟା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ଵସୁଦେଵାତ୍ ତତୋ ଵିଷ୍ଣୋରୁତ୍ପତ୍ତିଃ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ହରେଃ

ତାପରେ ବସୁଦେବଙ୍କଠାରୁ ହରି ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଜନ୍ମ ହେବା ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଵରଲାଭୋ ମହାଦେଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାମ୍ବଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍

ମହାଦେବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସାମ୍ବଙ୍କୁ ଦେଖି ବର ପ୍ରାପ୍ତି ଘଟିଥିବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।

ତତଶ୍ଚ କଥ୍ଯତେ ଭୀତିର୍ଦ୍ଵାରିଵତ୍ଯା ନିଵାସିନାମ୍

ତାପରେ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନିବାସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେବା ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି।