କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଧର୍ମଜ୍ଞାନାଧିଗମ୍ଯାଯ ନିଷ୍କଲାଯ ନମୋ ନମଃ

ଧର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଯାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ନିର୍ବିଭାଗ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ମୋର ନମସ୍କାର।

ପରାଵରାଣାଂ ପ୍ରଭଵେ ଵେଦଵେଦ୍ଯାଯ ତେ ନମଃ

ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମୋ ନମୋ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ମାଯିନେ ଵେଧସେ ନମଃ

ମୋହର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ, ମାୟାବୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ମୋର ନମସ୍କାର।

ଵାମନାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ହୃଷୀକେଶାଯ ତେ ନମଃ

ବାମନ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ; ହୃଷୀକେଶ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଦାତ୍ରେ ଚ ନମୋ ଽପ୍ରତିହତାତ୍ମନେ

ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ଅବିରୋଧ ଆତ୍ମା ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ଦେଵାନାଂ ପତଯେ ତୁଭ୍ଯଂ ଦେଵାର୍ତିଶମନାଯ ତେ

ଦେବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଦେବମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ଅସ୍ମାଭିର୍ଵିଦିତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଯଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵାମୃତମଶ୍ନୁତେ

ଆମେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଜାଣିଛୁ, ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ଅମୃତତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ସର୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିସ୍ତରଃ

ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରତିସୃଷ୍ଟି, ଏହି ବ୍ରହ୍ମର ବିସ୍ତୃତତା—

ତ୍ରାତୁମର୍ହସ୍ଯନନ୍ତାତ୍ମଂସ୍ତ୍ଵମେଵ ଶରଣଂ ଗତିଃ

ଅନନ୍ତ ଆତ୍ମା, ଆପଣ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ; ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଆମର ଶରଣ ଓ ଗତି।

କୌର୍ମଂ ପୁରାଣମଖିଲଂ ଯଜ୍ଜଗାଦ ଗଦାଧରଃ

ସମସ୍ତ କୂର୍ମ ପୁରାଣ ଗଦାଧର ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଛି।

ମୋହାଯାଶେଷଭୂତାନାଂ ଵାସୁଦେଵେନ ଯୋଜନମ୍

ବାସୁଦେବ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ।

ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ଯଥାଵଲ୍ଲକ୍ଷଣଂ ଶୁଭମ୍

ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷର ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏକତ୍ଵଂ ଚ ପୃଥକ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଵିଶେଷଶ୍ଚୋପଵର୍ଣିତଃ

ଏକତା ଓ ପୃଥକତା, ସେମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥାହୋଇଛି।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମାଣାଂ କଥିତଂ ଯଥାଵଦିହ ଲକ୍ଷଣମ୍

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କର ଠିକ୍ ଲକ୍ଷଣ ଏଠାରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭସର୍ଗଶ୍ଚ କୀର୍ତିତୋ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କ ତୃଟି ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ବି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶଯନଂ ଚାପ୍ସୁ ନାମନିର୍ଵଚନଂ ତଥା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜଳରେ ଶୟନ ଓ ତାଙ୍କର ନାମର ଅର୍ଥ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି।

ମୁଖ୍ଯାଦିସର୍ଗକଥନଂ ମୁନିସର୍ଗସ୍ତଥାପରଃ

ମୁଖ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି, ଏବଂ ମୁନିମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଧର୍ମସ୍ଯ ଚ ପ୍ରଜାସର୍ଗସ୍ତାମସାତ୍ ପୂର୍ଵମେଵ ତୁ

ଧର୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ତାମସିକ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵତ୍ଵଂ ଦେଵସ୍ଯ ମୋହସ୍ତସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ

ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ତାଙ୍କର ମୋହ, ଯଦିଓ ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ଏହା ବିଷୟରେ କଥାହୋଇଛି।

ଦିଵ୍ଯଦୃଷ୍ଟିପ୍ରଦାନଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କହାଯାଇଛି।

ପ୍ରସାଦୋ ଗିରିଶସ୍ଯାଥ ଵରଦାନଂ ତଥୈଵ ଚ

ଗିରିଶଙ୍କ କୃପା ଓ ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଵରଦାନଂ ତଥାପୂର୍ଵମନ୍ତର୍ଧାନଂ ପିନାକିନଃ

ଅପୂର୍ବ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ଓ ପିନାକିନଙ୍କ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଅଵତାରୋ ଽଥ ଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନାଭିପଙ୍କଜାତ୍

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଵିମୋହୋ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାଥ ସଂଜ୍ଞାଲାଭୋ ହରେସ୍ତତଃ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମୋହ ଓ ପରେ ହରିଙ୍କୁ ନାମ ମିଳିବା ବିଷୟରେ କଥାହୋଇଛି।

ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ମହେଶସ୍ଯ ଲଲାଟାତ୍ କଥିତସ୍ତତଃ

ମହେଶଙ୍କ ଲଳାଟରୁ ପ୍ରକାଶ ହେବା ବିଷୟରେ ପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଭୂତିଶ୍ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵରଦାନୋପଦେଶକୌ

ଦେବଦେବଙ୍କ ଶ୍ରୀବୃଦ୍ଧି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବା ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ଦର୍ଶନଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନରନାରୀଶରୀରତା

ଦେବଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଓ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଦୁଇ ଆକୃତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।

ଦେଵ୍ଯାସ୍ତୁ ପଶ୍ଚାତ୍ କଥିତଂ ଦକ୍ଷପୁତ୍ରୀତ୍ଵମେଵ ଚ

ପରେ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଓ ସେ ଡକ୍ଷଙ୍କ କନ୍ୟା ହେବା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କଥାହୋଇଛି।

ଦର୍ଶନଂ ଦିଵ୍ଯରୂପସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଦର୍ଶନମ୍

ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଓ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହାଯାଇଛି।