କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ବଭୂଵ ନଷ୍ଟଚେତା ଵୈ ମାଯଯା ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମାୟାରେ ସେମାନଙ୍କ ଚେତନା ହରାଇଗଲା।

ଵ୍ଯାଜହାରାତ୍ମନଃ ପୁତ୍ରଂ ମୋହନାଶାଯ ପଦ୍ମଜମ୍

ମୋହ ଓ ଆଶା ପାଇଁ ସେ ନିଜ ପୁଅ ପଦ୍ମଜଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।

ଯଦୁକ୍ତଵାନାତ୍ମନୋ ଽସୌ ପୁତ୍ରତ୍ଵେ ତଵ ଶଙ୍କରଃ

ଯାହାକୁ ତୁମେ ପୁଅ ବୋଲି କହ, ଶଙ୍କର, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ ଘୋଷିତ ହେଲେ।

ପ୍ରଜାଃ ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟୁମନାସ୍ତେପେ ତପଃ ପରମଦୁଶ୍ଚରମ୍

ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଅତି କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତତୋ ଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ ଦୁଃ ଖାତ୍ କ୍ରୋଧୋ ଽଭ୍ଯଜାଯତ

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଦୁଃଖରୁ କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।

ତତସ୍ତେଭ୍ଯୋ ଽଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁଭ୍ଯୋ ଭୂତାଃ ପ୍ରେତାସ୍ତଥାଭଵନ୍

ତାହାପରେ, ସେଇ ଅଶ୍ରୁବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ପ୍ରେତ ନାମକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଜହୌ ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ କ୍ରୋଧାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପ୍ରଜାପତି ଭଗବାନ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

ସହସ୍ତ୍ରାଦିତ୍ଯସଂକାଶୋ ଯୁଗାନ୍ତଦହନୋପମଃ

ସେ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଯୁଗାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଅତି ତୀବ୍ର ଥିଲେ।

ରୋଦନାଦ୍ ରୁଦ୍ର ଇତ୍ଯେଵଂ ଲୋକେ ଖ୍ଯାତିଂ ଗମିଷ୍ଯସି

ତୁମର କାନ୍ଦିବାରୁ, ଏହି ଲୋକରେ ତୁମେ 'ରୁଦ୍ର' ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବ।

ସ୍ଥାନାନି ଚୈଷାମଷ୍ଟାନାଂ ଦଦୌ ଲୋକପିତାମହଃ

ଲୋକଙ୍କର ପିତାମହ ଏହି ଆଠଜଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ।

ଭୀମଶ୍ଚୋଗ୍ରୋ ମହାଦେଵସ୍ତାନି ନାମାନି ସପ୍ତ ଵୈ

ଭୀମ, ଉଗ୍ର, ମହାଦେବ—ଏହାମାନେ ସପ୍ତଟି ନାମ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି।

ଦୀକ୍ଷିତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଇତ୍ଯେତା ଅଷ୍ଟମୂର୍ତଯଃ

ଦୀକ୍ଷିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଆଠଟି ମୂର୍ତ୍ତି।

ତେଷାମଷ୍ଟତନୁର୍ଦେଵୋ ଦଦାତି ପରମଂ ପଦମ୍

ଏହି ଆଠ ଦେହ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ପରମ ପଦ ପାଇଥିଲେ।

ସ୍ଵାହା ଦିଶଶ୍ଚ ଦୀକ୍ଷା ଚ ରୋହିଣୀ ଚେତି ପତ୍ନଯଃ

ସ୍ୱାହା, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ, ଦୀକ୍ଷା ଓ ରୋହିଣୀ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ।

ସ୍କନ୍ଦଃ ସର୍ଗୋ ଽଥ ସନ୍ତାନୋ ବୁଧଶ୍ଚୈଷାଂ ସୁତାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ସ୍କନ୍ଦ, ସର୍ଗ, ସନ୍ତାନ ଓ ବୁଧ—ଏହିମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ।

ପ୍ରଜାଧର୍ମଂ ଚ କାମ ଚ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଵୈରାଗ୍ଯମାଶ୍ରିତଃ

ସେ ପ୍ରଜା, ଧର୍ମ ଓ କାମକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ବିରାଗକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

ପୀତ୍ଵା ତଦକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତଂ ପରମାମୃତମ୍

ସେ ଅକ୍ଷୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ପରମ ଅମୃତ ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲାଯାଏ, ତାହାକୁ ପିଇଲେ।

ସ୍ଵାତ୍ମନା ସଦୃଶାନ୍ ରୁଦ୍ରାନ୍ ସସର୍ଜ ମନସା ଶିଵଃ

ଶିବ ନିଜ ମନରେ ଭାବି, ନିଜ ପରି ଦେଖାଯିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ତ୍ରିଶୂଲହସ୍ତାନୃଷ୍ଟିଘ୍ନାନ୍ ମହାନନ୍ଦାଂସ୍ତ୍ରିଲୋଚନାନ୍

ସେମାନେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ନାଶ କରୁଥିଲେ, ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ଓ ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ।

ଵୀତରାଗାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞାନ୍ କୋଟିକୋଟିଶତାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ପ୍ରଭୁ ସେମାନେକୁ ରାଗ ରହିତ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଓ କୋଟି କୋଟି ସଂଖ୍ୟାରେ ତିଆରି କଲେ।

ଜରାମରଣନିର୍ମୁକ୍ତାନ୍ ଵ୍ଯାଜହରା ହରଂ ଗୁରୁଃ

ଗୁରୁ ହର ସେମାନେକୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ଘୋଷଣା କଲେ।

ଅନ୍ଯାଃ ସୃଜସ୍ଵ ଭୂତେଶ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁସମନ୍ଵିତାଃ

ହେ ଭୂତମେଶ୍ୱର, ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କର, ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଅନ୍ୱିତ।

ନାସ୍ତି ମେ ତାଦୃଶଃ ସର୍ଗଃ ସୃଜ ତ୍ଵମଶୁଭାଃ ପ୍ରଜାଃ

ମୋ ପାଖରେ ଏପରି ସୃଷ୍ଟି ନାହିଁ; ତୁମେ ଅଶୁଭ ପ୍ରଜାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କର।

ସ୍ଥାଣୁତ୍ଵଂ ତେନ ତସ୍ଯାସୀଦ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶୂଲିନଃ

ସେଇ ଦେବଦେବ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କର ଅଚଳତା ଥିଲା ।

ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟୃତ୍ଵମାତ୍ମସଂବୋଧୋ ହ୍ଯଧିଷ୍ଠାତୃତ୍ଵମେଵ ଚ

ସେ ସୃଷ୍ଟିର ଶକ୍ତି, ନିଜକୁ ଜଣିବାର ଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଅଧିକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।

ସ ଏଵ ଶଙ୍କରଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ପିନାକୀ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ସେଉଁଠି ସ୍ୱୟଂ ଶଙ୍କର, ପିନାକ ଧାରୀ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ ।

ସହୈଵ ମାନସୈଃ ପୁତ୍ରୈଃ ପ୍ରୀତିଵିସ୍ଫାରିଲୋଚନଃ

ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ।

ତୁଷ୍ଟାଵ ଜଗତାମେକଂ କୃତ୍ଵା ଶିରସି ଚାଞ୍ଜଲିମ୍

ସେ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ଜୋଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ତୁତି କଲେ ।

ନମଃ ଶିଵାଯ ଦେଵାଯ ନମସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣେ

ଶିବଙ୍କୁ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବ୍ରହ୍ମ ରୂପୀ ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ ।