କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କଥିତା ହି ପୁରାଣେଷୁ ମୁନିଭିଃ କାଲଚିନ୍ତକୈଃ

ଏହି କଥା ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ଏବଂ ସମୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ତାମସେଷୁ ହରସ୍ଯୋକ୍ତଂ ରାଜସେଷୁ ପ୍ରଜାପତେଃ

ତାମସ ଯୁଗମାନେ ହରଙ୍କ ବିଷୟରେ, ରାଜସ ଯୁଗମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ବିଷୟରେ କହାଯାଏ।

ଅନ୍ଯେ ଚ ସାତ୍ତ୍ଵିକାଃ କଲ୍ପା ମମ ତେଷୁ ପରିଗ୍ରହଃ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଲ୍ପମାନେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି।

ଆରାଧ୍ଯ ଗିରିଶଂ ମାଂ ଚ ଯାନ୍ତି ତତ୍ ପରମଂ ପଦମ୍

ଗିରିଶ ଓ ମୋତେ ଉପାସନା କରି, ସେମାନେ ସେହି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଏକାର୍ଣଵେ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ଵ୍ରଜାମି ତୁ

ଏହି ଜଗତ ଏକ ମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ହେବାବେଳେ, ମୁଁ ଯୋଗ ନିଦ୍ରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ଜନଲୋକେ ଵର୍ତମାନାସ୍ତପସା ଯୋଗଚକ୍ଷୁଷା

ଜନଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା—

ସହସ୍ରଚରଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ସହସ୍ରଦୃକ୍

ସେ ହଜାର ପାଦ, ମହିମାମୟ, ହଜାର କିରଣ ଓ ହଜାର ଚକ୍ଷୁଅଳି।

ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀ ଚ ଶ୍ରୁଵଶ୍ଚୈଵ ସୋମୋ ଘୃତମଥାସ୍ମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ହେଉଛି ଅଞ୍ଜଳି, ଚମଚ, ସୋମ ଓ ଘିଅ ମଧ୍ୟ।

ଵେଦୋ ଵେଦ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ଗୋପ୍ତା ଗୋପତିର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖମ୍

ମୁଁ ବେଦ, ବେଦର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ପ୍ରଭୁ, ରକ୍ଷକ, ଗୋପାଳକ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖ।

ହଂସଃ ପ୍ରାଣୋ ଽଥ କପିଲୋ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଃ ସନାତନଃ

ହଂସ, ପ୍ରାଣ, ପରେ କପିଳ, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରଭୁ।

ମାତା ପିତା ମହାଦେଵୋ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ମାଆ, ବାପା, ଏବଂ ମହାଦେବ—ମୋତେ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।

ଜ୍ଞାତ୍ଵାତ୍ମାନମମୃତତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି

ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ପ୍ରାକୃତଂ ହି ସମାସେନ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଗଦତୋ ମମ

ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରାକୃତି ବିଷୟରେ କହୁଛି, ତୁମେ ଶୁଣ।

କାଲାଗ୍ନିର୍ଭସ୍ମସାତ୍ କର୍ତୁଂ କରୋତି ନିକିଲଂ ମତିମ୍

କାଳାଗ୍ନି ସମସ୍ତକୁ ଛାର କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସବୁକୁ ସେଶ କରିଦିଏ।

ଦହେଦଶେଷଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷ ସହିତ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦହିଦିଏ।

କରୋତି ଲୋକସଂହାରଂ ଭୀଷଣଂ ରୂପମାଶ୍ରିତଃ

ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସଂହାର କରିଥାଏ।

ନିର୍ଦହତ୍ଯଖିଲଂ ଲୋକଂ ସପ୍ତସପ୍ତିସ୍ଵରୂପଧୃକ୍

ସପ୍ତ ସପ୍ତି ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦହିଦିଏ।

ଦେଵତାନାଂ ଶରୀରେଷୁ କ୍ଷିପତ୍ଯଖିଲଦାହକମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦହନ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଦେଇଦିଏ।

ଏକାସା ସାକ୍ଷିଣୀ ଶଂଭୋସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଵୈଦିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ

ଏକମାତ୍ର ବେଦ ଶ୍ରୁତି ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ ବସିଛି।

ଆଦିତ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାଦିଗଣୈଃ ପୂରଯନ୍ ଵ୍ଯୋମମଣ୍ଡଲମ୍

ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ମିଶି ଆକାଶକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

ସହସ୍ରହସ୍ତଚରଣଃ ସହସ୍ରାର୍ଚିର୍ମହାଭୁଜଃ

ହଜାର ହାତ ଓ ପାଦ, ହଜାର କିରଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା।

ତ୍ରିଶୂଲୀ କୃତ୍ତିଵସନୋ ଯୋଗମୈଶ୍ଵରମାସ୍ଥିତଃ

ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ବାଘର ଚର୍ମ ପିନ୍ଧି, ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ ବିରାଜିତ।

କରୋତି ତାଣ୍ଡଵଂ ଦେଵୀମାଲୋକ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ପରମେଶ୍ୱରୀକୁ ଦେଖି, ପରମେଶ୍ୱର ତାଣ୍ଡବ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି।

ଯୋଗମାସ୍ଥାଯ ଦେଵସ୍ଯ ଦେହମାଯାତି ଶୂଲିନଃ

ଦେବତାଙ୍କ ଯୋଗ ଅବସ୍ଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଜ୍ଯୋତିଃ ସ୍ଵଭାଵଂ ଭଗଵାନ୍ ଦଗ୍ଧ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଣ୍ଡଲମ୍

ଯିଏ ଆଲୋକର ସ୍ୱଭାବ, ସେ ଭଗବାନ୍ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦହିଦେଇଛନ୍ତି।

ଗୁଣୈରଶେଷୈଃ ପୃଥିଵୀଵିଲଯଂ ଯାତି ଵାରିଷୁ

ସମସ୍ତ ଗୁଣ ସହିତ ପୃଥିବୀ ପାଣିରେ ଲୟ ହୋଇଯାଏ।

ତେଜସ୍ତୁ ଗୁଣସଂଯୁକ୍ତଂ ଵାଯୌ ସଂଯାତି ସଂକ୍ଷଯମ୍

ତାପରେ, ତାହାର ଗୁଣ ସହିତ ଅଗ୍ନି ବାୟୁରେ ଲୟ ହୋଇ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ଭୂତାଦୌ ଚ ତଥାକାଶଂ ଲୀଯତେ ଗୁଣସଂଯୁତମ୍

ପ୍ରାଚୀନ ଭୂତ ତତ୍ତ୍ୱରେ, ଏହିପରି ଆକାଶ ତାହାର ଗୁଣ ସହିତ ଲୟ ହୁଏ।

ଵୈକାରିକେ ଦେଵଗଣାଃ ପ୍ରଲଂଯ ଯାନ୍ତି ସତ୍ତମାଃ

ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଦେବମାନେ ବୈକାରିକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି।