କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ବହୂରୂପା ଘୋରୂପା ଘୋରସ୍ଵରନିନାଦିନଃ

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର, ଭୟଙ୍କର ଆକାର ଓ ଭୟଭୀତ କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ଗଞ୍ଜନ୍ତି।

ସପ୍ତଧା ସଂଵୃତାତ୍ମାନସ୍ତମଗ୍ନିଂ ଶମଯନ୍ତ୍ଯୁତ

ସାତିଟି ପରତାରେ ଆତ୍ମାକୁ ଢାକି ରଖିଥିବା ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରର ଅଗ୍ନିକୁ ନିର୍ବାପନ କରନ୍ତି।

ସୁଘୋରମଶିଵଂ ସର୍ଵଂ ନାଶଯନ୍ତି ଚ ପାଵକମ୍

ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର, ଅଶୁଭ ଓ ସବୁକିଛି ଭସ୍ମ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦିଅନ୍ତି।

ଅଦ୍ଭିସ୍ତେଜୋଭିଭୂତତ୍ଵାତ୍ ତଦାଗ୍ନିଃ ପ୍ରଵିଶତ୍ଯପଃ

ପାଣି ଅଗ୍ନିକୁ ଦମନ କରିଥିବାରୁ, ସେ ସମୟରେ ଅଗ୍ନି ପାଣି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ପ୍ଲାଵଯନ୍ତୋ ଽଥ ଭୁଵନଂ ମହାଜଲପରିସ୍ତ୍ରଵୈଃ

ତାପରେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଳଧାରା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଡୁବାଇଦିଅନ୍ତି।

ଅତ୍ଯନ୍ତସଲିଲୌଘୈଶ୍ଚ ଵେଲା ଇଵ ମହୋଦଧିଃ

ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ଜଳର ଧାରା ସହିତ, ଏହା ବଡ଼ ସାଗରର ତଟବନ୍ଧ ଭଳି ହୁଏ।

ପୁନଃ ପତତି ତଦ୍ ଭୂମୌ ପୂର୍ଯନ୍ତେ ତେନ ଚାର୍ଣଵାଃ

ପୁଣି ଏହି ଜଳ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାନ୍ତି।

ପର୍ଵତାଶ୍ଚ ଵିଲୀଯନ୍ତେ ମହୀ ଚାପ୍ସୁ ନିମଜ୍ଜତି

ପାହାଡ଼ମାନେ ଗଳିଯାନ୍ତି ଏବଂ ପୃଥିବୀ ପାଣି ଭିତରକୁ ବିଲୀନ ହୋଇଯାଏ।

ଯୋଗନିନ୍ଦ୍ରାଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଶେତେ ଦେଵଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ଯୋଗ ନିଦ୍ରାରେ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ଦେବତା ପ୍ରଜାପତି ଶୋଇଥାନ୍ତି।

ଵାରାହୋ ଵର୍ତତେ କଲ୍ପୋ ଯସ୍ଯ ଵିସ୍ତାର ଈରିତଃ

ଯେଉଁ ବାରାହ ଯୁଗ ଘଟେ, ତାହାର ବିସ୍ତାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

କଥିତା ହି ପୁରାଣେଷୁ ମୁନିଭିଃ କାଲଚିନ୍ତକୈଃ

ଏହି କଥା ପୁରାତନ ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ଏବଂ ସମୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।

ତାମସେଷୁ ହରସ୍ଯୋକ୍ତଂ ରାଜସେଷୁ ପ୍ରଜାପତେଃ

ତାମସ ଯୁଗମାନେ ହରଙ୍କ ବିଷୟରେ, ରାଜସ ଯୁଗମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ବିଷୟରେ କହାଯାଏ।

ଅନ୍ଯେ ଚ ସାତ୍ତ୍ଵିକାଃ କଲ୍ପା ମମ ତେଷୁ ପରିଗ୍ରହଃ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଲ୍ପମାନେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଉପସ୍ଥିତି ଅଛି।

ଆରାଧ୍ଯ ଗିରିଶଂ ମାଂ ଚ ଯାନ୍ତି ତତ୍ ପରମଂ ପଦମ୍

ଗିରିଶ ଓ ମୋତେ ଉପାସନା କରି, ସେମାନେ ସେହି ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଏକାର୍ଣଵେ ଜଗତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଯୋଗନିଦ୍ରାଂ ଵ୍ରଜାମି ତୁ

ଏହି ଜଗତ ଏକ ମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର ହେବାବେଳେ, ମୁଁ ଯୋଗ ନିଦ୍ରାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ଜନଲୋକେ ଵର୍ତମାନାସ୍ତପସା ଯୋଗଚକ୍ଷୁଷା

ଜନଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ତପସ୍ୟା ଓ ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା—

ସହସ୍ରଚରଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସହସ୍ରାଂଶୁଃ ସହସ୍ରଦୃକ୍

ସେ ହଜାର ପାଦ, ମହିମାମୟ, ହଜାର କିରଣ ଓ ହଜାର ଚକ୍ଷୁଅଳି।

ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀ ଚ ଶ୍ରୁଵଶ୍ଚୈଵ ସୋମୋ ଘୃତମଥାସ୍ମ୍ଯହମ୍

ମୁଁ ହେଉଛି ଅଞ୍ଜଳି, ଚମଚ, ସୋମ ଓ ଘିଅ ମଧ୍ୟ।

ଵେଦୋ ଵେଦ୍ଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ଗୋପ୍ତା ଗୋପତିର୍ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମୁଖମ୍

ମୁଁ ବେଦ, ବେଦର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ପ୍ରଭୁ, ରକ୍ଷକ, ଗୋପାଳକ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖ।

ହଂସଃ ପ୍ରାଣୋ ଽଥ କପିଲୋ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତିଃ ସନାତନଃ

ହଂସ, ପ୍ରାଣ, ପରେ କପିଳ, ସମସ୍ତ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଚିରନ୍ତନ ପ୍ରଭୁ।

ମାତା ପିତା ମହାଦେଵୋ ମତ୍ତୋ ହ୍ଯନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ମାଆ, ବାପା, ଏବଂ ମହାଦେବ—ମୋତେ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।

ଜ୍ଞାତ୍ଵାତ୍ମାନମମୃତତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜନ୍ତି

ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ପ୍ରାକୃତଂ ହି ସମାସେନ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଗଦତୋ ମମ

ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ପ୍ରାକୃତି ବିଷୟରେ କହୁଛି, ତୁମେ ଶୁଣ।

କାଲାଗ୍ନିର୍ଭସ୍ମସାତ୍ କର୍ତୁଂ କରୋତି ନିକିଲଂ ମତିମ୍

କାଳାଗ୍ନି ସମସ୍ତକୁ ଛାର କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ସବୁକୁ ସେଶ କରିଦିଏ।

ଦହେଦଶେଷଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ସଦେଵାସୁରମାନୁଷମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ମଣିଷ ସହିତ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଦହିଦିଏ।

କରୋତି ଲୋକସଂହାରଂ ଭୀଷଣଂ ରୂପମାଶ୍ରିତଃ

ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସଂହାର କରିଥାଏ।

ନିର୍ଦହତ୍ଯଖିଲଂ ଲୋକଂ ସପ୍ତସପ୍ତିସ୍ଵରୂପଧୃକ୍

ସପ୍ତ ସପ୍ତି ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦହିଦିଏ।

ଦେଵତାନାଂ ଶରୀରେଷୁ କ୍ଷିପତ୍ଯଖିଲଦାହକମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦହନ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଦେଇଦିଏ।

ଏକାସା ସାକ୍ଷିଣୀ ଶଂଭୋସ୍ତିଷ୍ଠତେ ଵୈଦିକୀ ଶ୍ରୁତିଃ

ଏକମାତ୍ର ବେଦ ଶ୍ରୁତି ସାକ୍ଷୀ ଭାବେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ ବସିଛି।