ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ ତୀର୍ଥସଂସେଵାଂ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ତାଦୃଶା ଜନାଃ
ଯେଉଁମାନେ ତୀର୍ଥରେ ସେବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ—
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଯଥୋକ୍ତାଂ ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ଉଲ୍ଲେଖିତ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି।
ଵିଧାଯ ଵୃତ୍ତିଂ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଭାର୍ଯାଂ ତେଷୁ ନିଧାଯ ଚ
ପୁଅମାନଙ୍କର ଜୀବିକା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଦେଇ—
ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ ଵାପି ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାତକୈଃ
ଯିଏ ଏହାକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
କୂର୍ମରୂପଧରଂ ଦେଵଂ ପପ୍ରଚ୍ଛୁର୍ମୁନଯଃ ପ୍ରଭୁମ୍
କୂର୍ମ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୁନିମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଲୋକାନାଂ ସର୍ଗଵିସ୍ତାରଂ ଵଂଶମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ସେମାନେ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟି, ବିସ୍ତାର, ବଂଶ ଓ ମନ୍ବନ୍ତର ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଭୂତାନାଂ ଭୂତଭଵ୍ଯେଶ ଯଥା ପୂର୍ଵଂ ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍
ଭୂତମାନେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ୍ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି କହିଥିଲେ,
ଵ୍ଯାଜହାର ମହାଯୋଗୀ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରତିସଂଚରମ୍
ମହାଯୋଗୀ ସେଇ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ନାଶ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ।
ଚତୁର୍ଧାଯଂ ପୁରାଣେ ଽସ୍ମିନ୍ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ପ୍ରତିସଂଚରଃ
ଏହି ପୁରାଣରେ ଏହି ନାଶକୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯଃ ସଂକୀର୍ତ୍ଯତେ ନାମ୍ନା ମୁନିଭିଃ ପ୍ରତିସଂଚରଃ
ମୁନିମାନେ ଏହି ନାଶକୁ 'ନିତ୍ୟ' ବୋଲି ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରନ୍ତି।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯାସ୍ଯ କଥିତଃ ପ୍ରତିସର୍ଗୋ ମନୀଷିଭିଃ
ଏହି ତିନି ଲୋକର ପୁନଃସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରାକୃତଃ ପ୍ରତିସର୍ଗୋ ଽଯଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ କାଲଚିନ୍ତକୈଃ
ସମୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ହେଉଥିବା ଏହି ପୁନଃସୃଷ୍ଟିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ପ୍ରଲଯଃ ପ୍ରତିସର୍ଗୋ ଽଯଂ କାଲଚିନ୍ତାପରୈର୍ଦ୍ଵିଜୈଃ
ସମୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହି ନାଶ ଓ ପୁନଃସୃଷ୍ଟିକୁ 'ପ୍ରଳୟ' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ନୈମିତ୍ତିକମିଦାନୀଂ ଵଃ କଥଯିଷ୍ଯେ ସମାସତଃ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ନୈମିତ୍ତିକ ପ୍ରଳୟ ବିଷୟରେ କହିବି।
ସ୍ଵାତ୍ମସଂସ୍ଥାଃ ପ୍ରଜାଃ କର୍ତୁଂ ପ୍ରତିପେଦେ ପ୍ରଜାପତିଃ
ପ୍ରଜାପତି ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରଜାମାନେ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭୂତକ୍ଷଯକରୀ ଘୋରା ସର୍ଵଭୂତକ୍ଷଯଙ୍କରୀ
ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ନାଶ କରେ, ସେଇ ସମସ୍ତଙ୍କର ଶେଷ ଆଣେ।
ତାନି ଚାଗ୍ରେ ପ୍ରଲୀଯନ୍ତେ ଭୂମିତ୍ଵମୁପଯାନ୍ତି ଚ
ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ନାଶ ହୋଇ, ପୃଥିବୀର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅସହ୍ଯରଶ୍ମିର୍ଭଵତି ପିବନ୍ନମ୍ଭୋ ଗଭସ୍ତିଭିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଅସହ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ତାହାର ରଶ୍ମି ଦ୍ୱାରା ପାଣିକୁ ଶୋଷି ନେଇଥାଏ।
ତେନାହାରେଣ ତା ଦୀପ୍ତାଃ ସୂର୍ଯାଃ ସପ୍ତ ଭଵନ୍ତ୍ଯୁତ
ସେଇ ଶୋଷଣ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ସାତଟି ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଲୋକମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଦହନ୍ତି ଶିଖିନସ୍ତଥା
ସେଇ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଚାରି ଲୋକକୁ ପୁଡ଼ିଦେଇଥାନ୍ତି।
ଦୀପ୍ଯନ୍ତେ ଭାସ୍କରାଃ ସପ୍ତ ଯୁଗାନ୍ତାଗ୍ନିପ୍ରତାପିନଃ
ସାତଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ତାପ ଦେଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଅନ୍ତି।
ଖଂ ସମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ନିର୍ଦହନ୍ତୋ ଵସୁଂଧରାମ୍
ସେମାନେ ଆକାଶକୁ ଢାକି ରହନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତାପରେ ଜଳାଇଦେଉଛନ୍ତି।
ସାଦ୍ରିନଦ୍ଯର୍ଣଵଦ୍ଵୀପା ନିସ୍ନେହା ସମପଦ୍ଯତ
ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱୀପ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଜଳ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଲଗ୍ନାଭିସ୍ତିର୍ଯକ୍ ଚୈଵ ସମାଵୃତମ୍
ତଳେ, ଉପରେ ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ, ସେଇ କିରଣମାନେ ସବୁଠି ଢାକି ରହିଛି।
ଏକତ୍ଵମୁପଯାତାନାମେକଜ୍ଵାଲଂ ଭଵତ୍ଯୁତ
ଏମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏକତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଭଳି ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଲୋକମିଦଂ ସର୍ଵଂ ନିର୍ଦହତ୍ଯାତ୍ମତେଜସା
ଏହି ସମସ୍ତ ଚାରିପ୍ରକାର ଜଗତ ନିଜର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦହିଯାଏ।
ନିର୍ଵୃକ୍ଷା ନିସ୍ତୃଣା ଭୂମିଃ କୂର୍ମପୃଷ୍ଠା ପ୍ରକାଶତେ
ଗଛ ଓ ଘାସ ଶୂନ୍ୟ ଭୂମି, କୂର୍ମର ପିଠି ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ସର୍ଵମେଵ ତଦର୍ଚିର୍ଭିଃ ପୂର୍ଣଂ ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯତେ ପୁନଃ
ସେଇ ଅଗ୍ନିଶିଖାମାନେ ସମସ୍ତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୁଣିଥରେ ତିବ୍ର ଭାବେ ଜ୍ୱଳିଉଠେ।
ତତସ୍ତାନି ପ୍ରଲୀଯନ୍ତେ ଭୂମିତ୍ଵମୁପଯାନ୍ତି ଚ
ତାପରେ ସେସବୁ ବିଲୀନ ହୋଇ, ପୁଣି ଭୂମିର ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଯାନ୍ତି।
ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଭସ୍ମସାତ୍ କୃତ୍ଵା ସପ୍ତାତ୍ମା ପାଵକଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ସପ୍ତ ଆତ୍ମା ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତକୁ ଭସ୍ମ କରି ରହିଯାନ୍ତି।