କିଂ ତତ୍ ସେଵ୍ଯମସେଵ୍ଯଂ ଵା ସର୍ଵମେତଦ୍ ବ୍ରଵୀହି ନଃ
କଣ ସେବନୀୟ, କଣ ଅସେବନୀୟ ? ଏହା ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କହ ।
ବ୍ରହ୍ମଣେ କଥିତଂ ପୂର୍ଵମାଦାଵେଵ ମହର୍ଷଯଃ
ମହାର୍ଷିମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ ।
ଯୋଗେନ ସହିତଂ ସାଂଖ୍ଯଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ଵିମୁକ୍ତିଦମ୍
ଯୋଗ ସହିତ ସାଂଖ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ।
ଜ୍ଞାନଂ ତୁ କେଵଲଂ ସମ୍ଯଗପଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
କିନ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଠିକ ଭାବରେ ଅପବର୍ଗ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।
ଵିହାଯ ସାଂଖ୍ଯଂ ଵିମଲମକୁର୍ଵନ୍ତ ପରିଶ୍ରମମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ସାଂଖ୍ୟକୁ ଛାଡି ଅନ୍ୟ କାମରେ ଶ୍ରମ କରିଲେ, ତାହା ଅନର୍ଥକ ହେଲା ।
ଆଗତୋ ଽହମିମଂ ଦେଶଂ ଜ୍ଞାପଯନ୍ ମୋହସଂଭଵମ୍
ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ମୋହର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଜଣାଇବାକୁ ।
ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ହି ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଦୃଶ୍ଯମେଵ ଚ
ଏହାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଜଣାଯିବା, ଶୁଣିବା ଏବଂ ଦେଖିବା ଉଚିତ ।
ଆନନ୍ଦୋ ନିର୍ମଲୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଯାଦେତତ୍ ସାଂଖ୍ଯଦର୍ଶନମ୍
ଏହି ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନ ସଦା ଆନନ୍ଦମୟ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ।
ଏତତ୍ କୈଵଲ୍ଯମମଲଂ ବ୍ରହ୍ମଭାଵଶ୍ଚ ଵର୍ଣିତଃ
ଏହା ନିର୍ମଳ ମୁକ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମ ଭାବକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ପଶ୍ଯନ୍ତି ମାଂ ମହାତ୍ମାନୋ ଯତଯୋ ଵିଶ୍ଵମୀଶ୍ଵରମ୍
ମହାତ୍ମା ଏବଂ ଯତିମାନେ ମୋତେ ବିଶ୍ୱର ଈଶ୍ୱର ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି ।
ଅହଂ ହି ଵେଦ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ ମମ ମୂର୍ତିରିଯଂ ଶିଵା
ମୁଁ ହିଁ ଜଣାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଭଗବାନ; ଏହି ମୋର ଶିବ ରୂପ ।
ତେଷାମଭ୍ଯଧିକଂ ଜ୍ଞାନଂ ମାମକଂ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ
ଯେମାନେ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ।
ଯେ ହି ମାଂ ଭସ୍ମନିରତା ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ସତତଂ ହୃଦି
ଯେମାନେ ମୋତେ ହୃଦୟରେ ସଦା ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଭସ୍ମ ଲେପିତ ଅବସ୍ଥାରେ—
ନାଶଯାମ୍ଯଚିରାତ୍ ତେଷାଂ ଘୋରଂ ସଂସାରସାଗରମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସଂସାର ସାଗରକୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରିଦେଇ ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯରତୋ ନଗ୍ନୋ ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଚରେତ୍
ଯେଉଁଠି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଗୁହ୍ଯାଦ୍ ଗୁହ୍ଯତମଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଵେଦସାରଂ ଵିମୁକ୍ତଯେ
ଏହି ଗୁପ୍ତରୁ ଅତିଗୁପ୍ତ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ବେଦର ସାର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ।
ଵେଦାଭ୍ଯାସରତୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧ୍ଯାଯେତ୍ ପଶୁପତିଂ ଶିଵମ୍
ଯେଉଁ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବେଦ ପାଠରେ ନିରତ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଶିବ ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଭସ୍ମଚ୍ଛନ୍ନୈର୍ହି ସତତଂ ନିଷ୍କାମୈରିତି ଵିଶ୍ରୁତିଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଭସ୍ମରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଓ ଇଚ୍ଛାରହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହିପରି ଭାବରେ ପରିଚିତ।
ବହଵୋ ଽନେନ ଯୋଗେନ ପୂତା ମଦ୍ଭାଵମାଗତାଃ
ଏହି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଲୋକ ପବିତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମୋର ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵେଦଵାଦଵିରୁଦ୍ଧାନି ମଯୈଵ କଥିତାନି ତୁ
ମୁଁ କେବଳ ବେଦର ଶିକ୍ଷା ସହିତ ବିରୋଧ ନଥିବା କଥାମାନେ କହିଛି।
ଅସେଵ୍ଯମେତତ୍ କଥିତଂ ଵେଦଵାହ୍ଯଂ ତଥେତରମ୍
ଯାହା ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି କହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକ ବେଦର ବାହାର ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦିନ।
ଜ୍ଞାଯତେ ମତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ତୁ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଵେଦଂ ସନାତନମ୍
ମୋର ସ୍ୱରୂପ କେବଳ ନିତ୍ୟ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ।
ଅଚିରାଦୈଶ୍ଵରଂ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ପତ୍ସ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଦେବତା ଜ୍ଞାନ ଶୀଘ୍ର ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।
ଧ୍ଯାତମାତ୍ରୋ ହି ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଦାସ୍ଯାମି ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ମୁନିମାନେ, କେବଳ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ ମୁଁ ନିଜ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଦେବି।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯରତାଃ ଶାନ୍ତା ଜ୍ଞାନଯୋଗପରାଯଣାଃ
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ନିରତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ଲଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି—
ଵିତେନିରେ ବହୂନ୍ ଵାଦାନ୍ନଧ୍ଯାତ୍ମଜ୍ଞାନସଂଶ୍ରଯାନ୍
ସେମାନେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଅନେକ ମତ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।
କୋ ଽପି ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵଭାଵାନାଂ ହେତୁରୀଶ୍ଵର ଏଵ ଚ
ସମସ୍ତ ଜୀବର କାରଣ କିଏ ଅଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦେବତା।
ଆଵିରାସୀନ୍ମହାଦେଵୀ ଦେଵୀ ଗିରିଵରାତ୍ମଜା
ମହାଦେବୀ, ପର୍ବତର ଝିଅ ଦେବୀ, ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ସ୍ଵଭାଭିର୍ଵିମଲାଭିସ୍ତୁ ପୂରଯନ୍ତୀ ନଭସ୍ତଲମ୍
ତାଙ୍କର ନିଜର ଶୁଭ୍ର ଓ ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ ଆକାଶକୁ ପୂରଣ କରିଦେଲେ।
ଜାନନ୍ତି ତେ ତତ୍ ପରମସ୍ଯ ବୀଜମ୍
ସେମାନେ ଏହାକୁ ପରମ ଦେବତାର ବୀଜ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।