କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କାଲଂ ନଯନ୍ତି ତପସା ପୂଜଯନ୍ତୋ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ସେମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଦିନ କାଟି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

ଚକା ଭଗଵାନ୍ ବୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରବୋଧାଯ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧିକୁ ଜାଗୃତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲେ।

ଦେଵଦାରୁଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ପରମେଶ୍ୱର ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଉଲ୍ମୁକଵ୍ଯଗ୍ରହସ୍ତଶ୍ଚ ରକ୍ତପିଙ୍ଗଲଲୋଚନଃ

ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପ ଥିଲା ଓ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯତି ଶୃଙ୍ଗାରୀ କ୍ଵଚିଦ୍ରୌତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ

କେବେ କେବେ ସେ ଶୃଙ୍ଗାର ଭାବରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ କେବେ ପୁନିପୁନି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।

ମାଯାଂ କୃତ୍ଵାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ଦେଵସ୍ତଦ୍ ଵନମାଗତଃ

ଦେବତା ନିଜ ମାୟାରେ ଏକ ଆକାର ନେଇ, ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।

ସା ଚ ପୂର୍ଵଵଦ୍ ଦେଵେଶୀ ଦେଵଦାରୁଵନଂ ଗତା

ଦେବୀ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲେ, ପୁନି ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।

ପ୍ରଣେମୁଃ ଶିରସା ଭୂମୌ ତୋଷଯାମାସୁରୀଶ୍ଵରମ୍

ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ନମାଇ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।

ଅଥର୍ଵଶିରସା ଚାନ୍ଯେ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ବ୍ରହ୍ମଭିର୍ଭଵମ୍

ଅନ୍ୟମାନେ ରୁଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଥର୍ବଶିରସ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।

ତ୍ର୍ଯମ୍ବକାଯ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ତ୍ରିଶୂଲଵରଧାରିଣେ

ତିନି ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ, ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଓ ଦୟାଳୁ ଭଗବାନ୍, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ସର୍ଵପ୍ରଣତଦେହାଯ ସ୍ଵଯମପ୍ରଣତାତ୍ମନେ

ସମସ୍ତେ ଯାହାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜେ ଯିଏ କାହା ସହିତ ଲାଗି ନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମୋ ଽସ୍ତୁ ନୃତ୍ଯଶୀଲାଯ ନମୋ ଭୈରଵରୂପିଣେ

ନୃତ୍ୟ ପ୍ରେମୀ ଓ ଭୟଙ୍କର ଭୈରବ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମୋ ଦାନ୍ତାଯ ଶାନ୍ତାଯ ତାପସାଯ ହରାଯ ଚ

ଶାନ୍ତ, ସଂଯମୀ, ତ୍ୟାଗୀ ଓ ହରାଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମସ୍ତେ ଲେଲିହାନାଯ ଶିତିକଣ୍ଠାଯ ତେ ନମଃ

ଜିଏ ଜିହ୍ୱା ଦ୍ୱାରା ଚାଟୁଛନ୍ତି, ନୀଳ କଣ୍ଠ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମଃ କନକମାଲାଯ ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରିଯକରାଯ ଚ

ସୁନା ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦେବୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମୋ ଯୋଗାଧିପତଯେ ବ୍ରହ୍ମାଧିପତଯେ ନମଃ

ଯୋଗର ସ୍ୱାମୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମାଲିକ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମସ୍ତେ ଘନଵାହାଯ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣେ ଵହ୍ନିରେତସେ

ଘନ ମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଦାଢ଼ି ଥିବା, ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ମହାଦେଵ ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ

ସମସ୍ତ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ, ମହାଦେବ, ଆପଣ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ମୋର ପ୍ରଣାମ।

ନମଃ କନକଲିଙ୍ଗାଯ ଵାରିଲିଙ୍ଗାଯ ତେ ନମଃ

ସୁନା ଓ ଜଳ ଚିହ୍ନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

କିରୀଟିନେ କୁଣ୍ଡଲିନେ କାଲକାଲାଯ ତେ ନମଃ

ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, ଗଲାରେ ସର୍ପ ଓ ସମୟର ସମାପ୍ତି ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।

କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ଯତ୍କୃତଂ ମୋହାତ୍ ତ୍ଵମେଵ ଶରଣଂ ହି ନଃ

ମୁଁ ଅବିବେକରେ ଯାହା କରିଛି, ଦୟାକରି ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଆମର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଆପଣ।

ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ଦୁର୍ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଽସି ଶଙ୍କର

ହେ ଶଙ୍କର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ବୁଝିପାରିନାହାନ୍ତି।

ତତ୍ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନେନ କୁରୁତେ ଯୋଗମାଯଯା

ଭଗବାନ୍ ସେଇଁ ସମସ୍ତ କାମ ତାଙ୍କର ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା କରନ୍ତି।

ଊଚୁଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଗିରିଶଂ ପଶ୍ଯାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଯଥା ପୁରା

ପାହାଡ଼ର ଭଗବାନ୍‌ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ଆଗରୁ ଯେପରି ଦେଖୁଥିଲୁ, ପୁଣି ଦେଖିପାରିବା।'

ସ୍ଵମେଵ ପରମଂ ରୂପଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ

ତାପରେ ଶଙ୍କର ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

ଯଥା ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଥିତା ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ହୃଷ୍ଟମାନସାଃ

ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି, ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗିରୋଵସିଷ୍ଠାସ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଭୃଗୁ, ଅଙ୍ଗିରା, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵଦେଵେଶମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍

ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଏହି କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ।

ଜ୍ଞାନେନ ଵାଥ ଯୋଗେନ ପୂଜଯାମଃ ସଦୈଵ ହି

ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ କି ?