କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସଂହରତ୍ଯେଷ ଭଗଵାନ୍ କାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରଃ

ଏହି ପ୍ରଭୁ, କାଳ ଭାବେ ସମସ୍ତକୁ ସଂହାର କରନ୍ତି, ସେ ମହେଶ୍ୱର।

ଏଷ ଚକ୍ରୀ ଚ ଵଜ୍ରୀ ଚ ଶ୍ରୀଵତ୍ସକୃତଲକ୍ଷଣଃ

ସେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନିତ।

ଦ୍ଵାପରେ ଭଗଵାନ୍ କାଲୋ ଧର୍ମକେତୁଃ କଲୌ ଯୁଗେ

ଦ୍ୱାପରରେ ପ୍ରଭୁ କାଳ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, କଳିଯୁଗରେ ଧର୍ମର ପତାକା ଭାବେ।

ତମୋ ହ୍ଯଗ୍ନୀ ରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁରିତି ପ୍ରଭୁଃ

ଅନ୍ଧକାର ହେଉଛି ଅଗ୍ନି, ରାଗ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ।

ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଯୋଗେନ ତୁ ସମନ୍ଵିତମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ସେ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହା ବ୍ରହ୍ମ।

ସା ହି ନାରାଯଣୋ ଦେଵଃ ପରମାତ୍ମା ସନାତନଃ

ସେଇ ନାରାୟଣ ଦେବ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ଚିରକାଳୀନ।

ସ ଏଵ ମୋହଯେତ୍ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସ ଏଵ ପରମା ଗତିଃ

ସେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଏକଶୃଙ୍ଗୋ ମହାନାତ୍ମା ପୁରାଣୋ ଽଷ୍ଟାକ୍ଷରୋ ହରିଃ

ଏକ ଶୃଙ୍ଗ ଥିବା, ମହାନ ଆତ୍ମା, ପୁରାତନ ଏବଂ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ହରି।

ଏକମୂର୍ତିରମେଯାତ୍ମା ନାରାଯଣ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ

ଏକ ରୂପ, ଅପରିମାପ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ — ଏହିପରି ଶ୍ରୁତି ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଛି।

ସ୍ତୂଯତେ ଵିଵିଧୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଧର୍ମମୋକ୍ଷିଭିଃ

ଧର୍ମ ଓ ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

ଶେତେ ଯୋଗାମୃତଂ ପୀତ୍ଵା ଯତ୍ ତଦ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରଂ ପଦମ୍

ଯୋଗର ଅମୃତ ପିଇ ସେ ଶୟନ କରନ୍ତି — ସେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧାମ।

ମୂଲପ୍ରକୃତିରଵ୍ଯକ୍ତା ଗୀଯତେ ଵୈଦିକୈରଜଃ

ଅପ୍ରକଟ ମୂଳ ପ୍ରକୃତିକୁ ବେଦବିଦ୍ ଋଷିମାନେ ଅଜନ୍ମା କହି ଗାଇଥାନ୍ତି।

ଅଜସ୍ଯ ନାଭୌ ତଦ୍ ବୀଜଂ କ୍ଷିପତ୍ଯେଷ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଅଜନ୍ମାଙ୍କର ନାଭିରେ ସେ ବୀଜକୁ ମହେଶ୍ୱର ଛାଡନ୍ତି।

ମହାନ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ଵିଶ୍ଵମପାଂ ଗର୍ଭମନୁତ୍ତମମ୍

ମହାପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ଜଳର ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗର୍ଭ।

ଦେଵଦେଵଂ ମହାଦେଵଂ ଭୂତାନାମୀଶ୍ଵରଂ ହରମ୍

ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଈଶ୍ୱର ହର।

ଵିଷ୍ଣୁନା ସହ ସଂଯୁକ୍ତଃ କରୋତି ଵିକରୋତି ଚ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।

ସ ଵେଦାନ୍ ପ୍ରଦଦୌ ପୂର୍ଵଂ ଯୋଗମାଯାତନୁର୍ମମ

ଯୋଗମାୟାର ମୂର୍ତ୍ତି ସେ, ପ୍ରଥମେ ବେଦ ଦେଇଥିଲେ — ଏହି ମୁଁ କହୁଛି।

ତମେଵ ମୁକ୍ତଯେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵ୍ରଜେତ ଶରଣଂ ଭଵମ୍

ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେଉଁଠିକୁ ଜାଣି, ଭବଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପୃଚ୍ଛନ୍ତି ସ୍ମ ସୁଦୁଃ ଖିତାଃ

ଦେବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।

ବ୍ରୂହି ଵିଶ୍ଵାମରେଶାନ ତ୍ରାତା ତ୍ଵଂ ଶରଣୈଷିଣାମ୍

ହେ ବିଶ୍ୱ ଓ ଅମରମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣ ଶରଣ ନେଇଥିବାଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଦୟାକରି କହନ୍ତୁ।

ତଲ୍ଲିଙ୍ଗାନୁକୃତୀଶସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଲିଙ୍ଗମନୁତ୍ତମମ୍

ସେ ଲିଙ୍ଗର ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କଲେ।

ଵୈଦିକୈରେଵ ନିଯମୈର୍ଵିଵିଧୈର୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ

ବେଦ ନିୟମ ଅନୁସରି ନିଜ ଜୀବନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ,

ତପଃ ପରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଗୃଣନ୍ତଃ ଶତରୁଦ୍ରିଯମ୍

ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ଭୂତ୍ଵା ଶୂଲପାଣିଂ ପ୍ରପଦ୍ଯଥ

ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵମଜ୍ଞାନମଧର୍ମଶ୍ଚ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ଯିଏଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ଜଗ୍ମୁଃ ସଂହୃଷ୍ଟମନସୋ ଦେଵଦାରୁଵନଂ ପୁନଃ

ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ପୁନି ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।

ଅଜାନନ୍ତଃ ପରଂ ଦେଵଂ ଵୀତରାଗା ଵିମତ୍ସରାଃ

ସେମାନେ ପରମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଣିନଥିଲେ, ରାଗ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

ନଦୀନାଂ ଚ ଵିଵିକ୍ତେଷୁ ପୁଲିନେଷୁ ଶୁଭେଷୁ ଚ

ନଦୀର ନିର୍ଜନ ଓ ଶୁଭ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ,

କେଚିଦଭ୍ରାଵକାଶାସ୍ତୁ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଗ୍ରଵିଷ୍ଠିତାଃ

କିଛି ଲୋକ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ, ପାଦଅଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ ଭାରସା ରଖି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇଥିଲେ।