କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଜଗତୋ ଯୋନିଂ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥଂ ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍

ସେ ଜଗତର ଉତ୍ସକୁ ଏବଂ ପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ତ୍ଯକ୍ତଵ୍ଯା ମମ ଭାର୍ଯେତି ଧର୍ମଜ୍ଞୈଃ ଶାନ୍ତମାନସୈଃ

'ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ'—ଏହିପରି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ମନ ଥିବାମାନେ କହନ୍ତି।

ଅସ୍ମାଭିରେଷା ସୁଭଗା ତାଦୃଶୀ ତ୍ଯାଗମର୍ହତି

'ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଭାଗ୍ୟବତୀ ଏପରି ଯେ, ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।'

ନାହମେନାମପି ତଥା ଵିମୁଞ୍ଚାମି କଦାଚନ

ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବରେ ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ।

ଉକ୍ତଂ ହ୍ଯସତ୍ଯଂ ଭଵତା ଗମ୍ଯତାଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ହି

'ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେଠି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏଉଁ ସହଜରେ ଚାଲିଯାଅ!'

ଭଵତାଂ ପ୍ରତିଭାତ୍ଯେଷେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାସୌ ଵିଚଚାର ହ

'ଏହା ତୁମେ ଭାବୁଛ' ବୋଲି କହି, ସେ ଘୁରିଘୁରି ଚାଲିଲେ।

ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଭିକ୍ଷାର୍ଥୋ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ପରମେଶ୍ୱର ବସିଷ୍ଠଙ୍କର ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମକୁ ଭିକ୍ଷା ମାଗିବା ପାଇଁ ଗଲେ।

ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯ ନନାମ ନମ୍

ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆଗକୁ ଆସି, ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ।

ସଂଧଯାମାସ ଭୈଷଜ୍ଯୈର୍ଵିଷ୍ଣା ଵଦନା ସତୀ

ସେ ସତୀ ନାରୀ, ବିଷ୍ଣାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଔଷଧ ଲଗାଇଲେ।

ଉଵାଚ ତାଂ ମହାଦେଵଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ ପ୍ରଵରୋ ଽସ୍ମ୍ଯହମ୍

ମହାଦେବ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ମୁଁ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।’

ଏଷୈଵ ଦେଵତା ମହ୍ଯଂ ଧାରଯାମି ସଦୈଵ ତତ୍

‘ଏହି ଦେବୀ ମୋର; ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ।’

ତାଡଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ଦଣ୍ଡୈର୍ଲୋଷ୍ଟିଭିର୍ମୁଷ୍ଟିଭିଦ୍ଵିଜାଃ

ଦ୍ୱିଜମାନେ ଲଠି, ମାଟି ଓ ମୁଷ୍ଟିରେ ମାଡ଼ିଲେ।

ପ୍ରୋଚୁରେତଦ୍ ଭଵାଂଲ୍ଲିଙ୍ଗମୁତ୍ପାଟଯତୁ ଦୁର୍ମତେ

‘ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନ୍ତି ଭଗବାନଙ୍କ ଲିଙ୍ଗକୁ ଉଖାଡ଼ିଦିଅ।’

ଯୁଷ୍ମାକଂ ମାମକେ ଲିଙ୍ଗେ ଯଦି ଦ୍ଵେଷୋ ଽଭିଜାଯତେ

‘ମୋର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତି ତୁମମାନେ ମନେ ଦ୍ୱେଷ ଜନ୍ମିଲେ—’

ନାପଶ୍ଯଂସ୍ତତ୍କ୍ଷଣେନେଶଂ କେଶଵଂ ଲିଙ୍ଗମେଵ ଚ

ସେହି କ୍ଷଣରେ, ମୁଁ ଭଗବାନ, କେଶବ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିପାରିଲିନି।

ନିଷ୍ପ୍ରଭାଶ୍ଚ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଚୁକ୍ଷୁଭେ ଚ ମହୋଦଧିଃ

ସମସ୍ତ ଗ୍ରହର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଗଲା, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲା।

କଥଯାମାସ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଭଯାଦାକୁଲିତେକ୍ଷଣା

ଭୟରେ ଆକୁଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଭିକ୍ଷମାଣଃ ଶିଵୋ ନୂନଂ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମାକଂ ଗୃହେଷ୍ଵିତି

‘ନିଶ୍ଚୟ, ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ଆମ ଘରେ ଦେଖାଯାଇଛି।’

ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ମହାଯୋଗଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵିଶ୍ଵସଂଭଵମ୍

ସମସ୍ତେ ମହାଯୋଗୀ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।

ଚତୁର୍ଵେଦୈର୍ମୂର୍ତିମଦ୍ଭିଃ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ସହିତଂ ପ୍ରଭୁମ୍

ଚାରିଟି ବେଦ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସାବିତ୍ରୀ ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ପ୍ରଭାସହସ୍ରକଲିଲେ ଜ୍ଞାନୈଶ୍ଵର୍ଯାଦିସଂଯୁତେ

ହଜାର ଆଲୋକର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ, ଜ୍ଞାନ, ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ।

ଚତୁର୍ମୁଖଂ ମହାବାହୁଂ ଛନ୍ଦୋମଯମଜଂ ପରମ୍

ଚାରିମୁହଁ, ବଳବାନ ବାହୁ, ଛନ୍ଦମୟ, ଅଜନ୍ମା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ।

ଶିରୋଭିର୍ଧରଣୀଂ ଗତ୍ଵା ତୋଷଯାମାସୁରୀଶ୍ଵରମ୍

ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, ସେମାନେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

ଵ୍ଯାଜହାର ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କିମାଗମନକାରଣମ୍

ମୁନିମାନେ ପଚାରିଲେ, ‘ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ?’

ଜ୍ଞାପଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ସର୍ଵେ କୃତ୍ଵା ଶିରସି ଚାଞ୍ଜଲିମ୍

ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହାତ ମିଳାଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ।

ଭାର୍ଯଯା ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗ୍ଯା ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ନଗ୍ନ ଏଵ ହି

ସେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସୁନ୍ଦର ଥିବା ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

କନ୍ଯକାନାଂ ପ୍ରିଯା ଚାସ୍ଯ ଦୂଷଯାମାସ ପୁତ୍ରକାନ୍

ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି, ଯିଏ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ଦୁଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।

ତାଡିତୋ ଽସ୍ମାଭିରତ୍ଯର୍ଥଂ ଲିଙ୍ଗନ୍ତୁ ଵିନିପାତିତମ୍

ଆମେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ମାଡ଼ିଲୁ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ପଡ଼ିଗଲା।

ଉତ୍ପାତାଶ୍ଚାଭଵନ୍ ଘୋରାଃ ସର୍ଵଭୂତଭଯଙ୍କରାଃ

ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।