କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ସା ଚ ଧାରା ପ୍ରଵାହିତା

ସେଇ ରକ୍ତଧାରା ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହିଲା।

ସଂସ୍ତୂଯ ଵୈଦିକୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ବହୁମାନପୁରଃ ସରମ୍

ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ମହାସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଗଲା।

ପ୍ରୋଵାଚ ଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ଭଗଵାନ୍ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଦେଲେ।

ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଦେଵେଶୋ ଵିମୁଞ୍ଚେତି ତ୍ରିଶୂଲିନମ୍

ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ଶଙ୍କରଂ ପ୍ରାହ ସର୍ଵଵିତ୍

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ସର୍ବଜ୍ଞ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଯତ୍ରାଖିଲଜଗଦ୍ଦୋଷଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନାଶଯତାଶ୍ଵରଃ

ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଦୋଷକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି,

ଜଗାମ ଲୀଲଯା ଦେଵୋ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା

ସେଠାକୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଦେବତା ଖେଳିମିଳି ଯାଇଥିଲେ।

ନୃତ୍ଯମାନୋ ମହାଯୋଗୀ ହସ୍ତନ୍ଯସ୍ତକଲେଵରଃ

ବଡ଼ ଯୋଗୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ହାତରେ ରଖିଥିଲେ।

ଅଥାସ୍ଥାଯାପରଂ ରୂପଂ ନୃତ୍ଯଦର୍ଶନଲାଲସଃ

ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ନୃତ୍ୟ ଦେଖାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ।

ସସ୍ମିତୋ ଽନନ୍ତଯୋଗାତ୍ମା ନୃତ୍ଯତି ସ୍ମ ପୁନଃ ପୁନଃ

ହସି ହସି, ଅନନ୍ତ ଯୋଗର ସ୍ୱରୂପ ଥିବା ସେ, ପୁଣି ପୁଣି ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଭେଜେ ମହାଦେଵପୁରୀଂ ଵାରାଣସୀମିତି ଶ୍ରୁତାମ୍

ସେ ବଡ଼ ଦେବତାଙ୍କ ନଗରୀ, ଯାହାକୁ ବାରାଣସୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ହା ହେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସନାଦଂ ସା ପାତାଲଂ ପ୍ରାପ ଦୁଃ ଖିତା

ହା ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ, ନାଦ ସହିତ ପାତାଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଗଣାନାମଗ୍ରତୋ ଦେଵଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ

ଶଙ୍କର ଦେବ, ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନ ଦେଲେ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ସଜୀଵମସ୍ତ୍ଵୀଶୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ସ ଘୃଣାନିଧିଃ

‘ଏହା ଜୀବନ୍ତ ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ଦୟାର ସାଗର ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।

ତେଷାଂ ଵିନଶ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରମିହାମୁତ୍ର ଚ ପାତକମ୍

ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ଦେଵାନ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା

ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଦେବତାମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଦେହାନ୍ତେ ତତ୍ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଦଦାମି ପରମଂ ପଦମ୍

ଦେହ ଶେଷରେ, ମୁଁ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଦଶା ଦେଇଥାଏ।

ସହୈଵ ପ୍ରମଥେଶାନୈଃ କ୍ଷଣାଦନ୍ତରଧୀଯତ

ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ସ୍ଵଂ ଦେଶମଗତ୍ ତୂର୍ଣଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଂ ପରମଂ ଵପୁଃ

ସେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚି, ପରମ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

କପାଲମୋଚନଂ ତୀର୍ଥଂ ସ୍ଥାଣୋଃ ପ୍ରିଯକରଂ ଶୁଭମ୍

କପାଳମୋଚନ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳୀ, ଯାହା ସ୍ଥାଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଶୁଭ।

ଵାଚିକୈର୍ମାନସୈଃ ପାପୈଃ କାଯିକୈଶ୍ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ବାକ୍ୟ, ମନ ଓ ଶରୀରରେ ହୋଇଥିବା ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ତଯା ସ କାଯେ ନିର୍ଦଗ୍ଧେ ମୁଚ୍ଯତେ ତୁ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ସେ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ତାହାକୁ ପୁରିଦେଲେ, ତେବେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ପଯୋ ଘୃତଂ ଜଲଂ ଵାଥ ମୁଚ୍ଯତେ ପାତକାତ୍ ତତଃ

ଦୁଧ, ଘିଅ କିମ୍ବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା, ସେ ପରେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵ୍ରତଂ ଚାଥ ଚରେତ୍ ତତ୍ପାପଶାନ୍ତଯେ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ସେ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵକର୍ମ ଖ୍ଯାପଯନ୍ ବ୍ରୂଯାନ୍ମାଂ ଭଵାନନୁଶାସ୍ତ୍ଵିତି

ନିଜ କର୍ମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି, ସେ କହିବା ଉଚିତ—'ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ।'

ଵଧେ ତୁ ଶୁଦ୍ଧ୍ଯତେ ସ୍ତେନୋ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ତପସୈଵ ଵା

ଚୋର କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇ କିମ୍ବା କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରାଯାଏ।

ଶକ୍ତିଂ ଚୋଭଯତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାମାଯସଂ ଦଣ୍ଡମେଵ ଵା

କିମ୍ବା ଦୁଇ ପାଖରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ର ବା ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

ଆଚକ୍ଷାଣେନ ତତ୍ପାପମେଵଙ୍କର୍ମାସ୍ମି ଶାଧି ମାମ୍

'ମୁଁ ଏହି କର୍ମ କରିଛି, ମୋତେ ଶିଖାନ୍ତୁ'—ଏଭଳି କହିଲେ ସେ ପାପ ଦୂର ହୁଏ।

ଅଶାସିତ୍ଵା ତୁ ତଂ ରାଜାସ୍ତେନସ୍ଯାପ୍ନୋତି କିଲ୍ବିଷମ୍

ରାଜା ଯଦି ତାକୁ ଦଣ୍ଡ ନାହିଁ ଦେଉଛନ୍ତି, ତେବେ ରାଜା ନିଜେ ଚୋରର ପାପ ଭୋଗିବେ।