କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ନ୍ଯଵାରଯତ୍ ତ୍ରିଶୂଲାଙ୍କଂ ଦ୍ଵାରପାଲୋ ମହାବଲଃ

ତ୍ରିଶୂଳ ଚିହ୍ନିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ୱାରପାଳ ସେମାନୋକୁ ରୋକିଦେଲେ।

ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଵିଷ୍ଣୋରଂଶସମୁଦ୍ଭଵଃ

ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ଭୀଷଣୋ ଭୈରଵାଦେଶାତ୍ କାଲଵେଗ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ

ସେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଭୈରବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କାଳବେଗ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା।

ରୁଦ୍ରାଯାଭିମୁଖଂ ରୌଦ୍ରଂ ଚିକ୍ଷେପ ଚ ସୁଦର୍ଶନମ୍

ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୟାନକ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ତମାପତନ୍ତଂ ସାଵଜ୍ଞମାଲୋକଯଦମିତ୍ରଜିତ୍

ଶତ୍ରୁଜୟୀ ତାହାକୁ ଉପେକ୍ଷା ସହିତ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।

ଶୂଲେନୋରସି ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ପାତଯାମାସ ତଂ ଭୁଵି

ସେ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଛାତିକୁ ଭେଦି ତାକୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।

ତତ୍ଯାଜ ଜୀଵିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୃତ୍ଯୁଂ ଵ୍ଯାଧିହତା ଇଵ

ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖି, ଯେପରି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ସେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

ଵିଵେଶ ଚାନ୍ତରଗୃହଂ ସମାଦାଯ କଲେଵରମ୍

ସେ ଦେହକୁ ନେଇ ଭିତର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଶିରୋ ଲଲାଟାତ୍ ସଂଭିଦ୍ଯ ରକ୍ତଧାରାମପାତଯତ୍

ସେ ଲଳାଟରୁ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟି ରକ୍ତ ଧାରା ବହିଦେଲେ।

ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଽନାଭ୍ଯୁଦିତା ତଵ ତ୍ରିପୁରମର୍ଦନ

ହେ ତ୍ରିପୁରମର୍ଦ୍ଦନ, ଏପରି କିଛି ପୂର୍ବରୁ କେବେ ହୋଇନଥିଲା।

ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ସା ଚ ଧାରା ପ୍ରଵାହିତା

ସେଇ ରକ୍ତଧାରା ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହିଲା।

ସଂସ୍ତୂଯ ଵୈଦିକୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈର୍ବହୁମାନପୁରଃ ସରମ୍

ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ମହାସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଗଲା।

ପ୍ରୋଵାଚ ଵୃତ୍ତମଖିଲଂ ଭଗଵାନ୍ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଦେଲେ।

ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ଦେଵେଶୋ ଵିମୁଞ୍ଚେତି ତ୍ରିଶୂଲିନମ୍

ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାମୀ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।

ଚିରଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ଶଙ୍କରଂ ପ୍ରାହ ସର୍ଵଵିତ୍

ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ସର୍ବଜ୍ଞ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଯତ୍ରାଖିଲଜଗଦ୍ଦୋଷଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ନାଶଯତାଶ୍ଵରଃ

ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଦୋଷକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି,

ଜଗାମ ଲୀଲଯା ଦେଵୋ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା

ସେଠାକୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ଦେବତା ଖେଳିମିଳି ଯାଇଥିଲେ।

ନୃତ୍ଯମାନୋ ମହାଯୋଗୀ ହସ୍ତନ୍ଯସ୍ତକଲେଵରଃ

ବଡ଼ ଯୋଗୀ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ହାତରେ ରଖିଥିଲେ।

ଅଥାସ୍ଥାଯାପରଂ ରୂପଂ ନୃତ୍ଯଦର୍ଶନଲାଲସଃ

ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ନୃତ୍ୟ ଦେଖାଇବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ।

ସସ୍ମିତୋ ଽନନ୍ତଯୋଗାତ୍ମା ନୃତ୍ଯତି ସ୍ମ ପୁନଃ ପୁନଃ

ହସି ହସି, ଅନନ୍ତ ଯୋଗର ସ୍ୱରୂପ ଥିବା ସେ, ପୁଣି ପୁଣି ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ଭେଜେ ମହାଦେଵପୁରୀଂ ଵାରାଣସୀମିତି ଶ୍ରୁତାମ୍

ସେ ବଡ଼ ଦେବତାଙ୍କ ନଗରୀ, ଯାହାକୁ ବାରାଣସୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ହା ହେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସନାଦଂ ସା ପାତାଲଂ ପ୍ରାପ ଦୁଃ ଖିତା

ହା ବୋଲି କାନ୍ଦି, ସେ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ, ନାଦ ସହିତ ପାତାଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ଗଣାନାମଗ୍ରତୋ ଦେଵଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ

ଶଙ୍କର ଦେବ, ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରସ୍ଥାନ ଦେଲେ।

ଉକ୍ତ୍ଵା ସଜୀଵମସ୍ତ୍ଵୀଶୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ସ ଘୃଣାନିଧିଃ

‘ଏହା ଜୀବନ୍ତ ହେଉ’ ବୋଲି କହି, ଦୟାର ସାଗର ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।

ତେଷାଂ ଵିନଶ୍ଯତି କ୍ଷିପ୍ରମିହାମୁତ୍ର ଚ ପାତକମ୍

ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ତର୍ପଯିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ଦେଵାନ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା

ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ଦେବତାମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଦେହାନ୍ତେ ତତ୍ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଦଦାମି ପରମଂ ପଦମ୍

ଦେହ ଶେଷରେ, ମୁଁ ସେହି ପରମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଉଚ୍ଚତମ ଦଶା ଦେଇଥାଏ।

ସହୈଵ ପ୍ରମଥେଶାନୈଃ କ୍ଷଣାଦନ୍ତରଧୀଯତ

ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ସ୍ଵଂ ଦେଶମଗତ୍ ତୂର୍ଣଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଂ ପରମଂ ଵପୁଃ

ସେ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚି, ପରମ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।