କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଆଜଗ୍ମୁର୍ଯତ୍ର ତୌ ଦେଵୌ ଵେଦାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ହି

ସେଠାରେ, ଦୁଇ ଦେବତା ଓ ଚାରିଟି ବେଦ ଆସିଲେ ।

ପ୍ରୋଚୁଃ ସଂଵିଗ୍ନହୃଦଯା ଯାଥାତ୍ମ୍ଯଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଭୟଭିତ ହୃଦୟରେ, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ କହିଲେ ।

ଯଦାହୁସ୍ତତ୍ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯାହାକୁ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ କହନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ମହେଶ୍ୱର ।

ଯମାହୁରୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାତ୍ ପିନାକଧୃକ୍

ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଈଶ୍ୱର ଭାବେ କହନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ପିନାକଧରୀ ।

ଯୋଗିଭିର୍ଵିଦ୍ଯତେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵଃ ସ ଶଙ୍କରଃ

ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ମହାଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ଶଙ୍କର ।

ମହେଶଂ ପୁରୁଷଂ ରୁଦ୍ରଂ ସ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ

ମହେଶ, ପୁରୁଷ, ରୁଦ୍ର—ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ଭବ ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵାହ ପ୍ରହସନ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାପି ଵିମୋହିତଃ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହସି ହସି କଥା କହିଲେ ।

ରମତେ ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରମଥୈଶ୍ଚାତିଗର୍ଵିତୈଃ

ସେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଅତି ଗର୍ବିତ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ।

ଅମୂର୍ତୋ ମୂର୍ତିମାନ୍ ଭୂତ୍ଵା ଵଚଃ ପ୍ରାହ ପିତାମହମ୍

ଅମୂର୍ତ୍ତ ଥିବା ଦେହ ନେଇ, ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।

କଦାଚିଦ୍ ରମତେ ରୁଦ୍ରସ୍ତାଦୃଶୋ ହି ମହେଶ୍ଵରଃ

କେବେ କେବେ ରୁଦ୍ର ଏଭଳି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି—ମହେଶ୍ୱର ଏଭଳି ଅଟୁଟ ।

ସ୍ଵାନନ୍ଦଭୂତା କଥିତା ଦେଵୀ ନାଗନ୍ତୁକା ଶିଵା

ଦେବୀ ଶିବାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି, ସେ ବାହାରୁ ନୁହେଁ ।

ନାଜ୍ଞାନମଗମନ୍ନାଶମୀଶ୍ଵରସ୍ଯୈଵ ମାଯଯା

ଇଶ୍ୱରଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା, ଅଜ୍ଞାନ କେବେ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ ।

ପ୍ରାପଶ୍ଯଦଦ୍ଭୁତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପୂରଯନ୍ ଗଗନାନ୍ତରମ୍

ସେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଆକାଶକୁ ପୂରଣ କରିଥିଲା ।

ଵ୍ଯୋମମଧ୍ଯଗତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀଦ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଆକାଶର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ପ୍ରକଟ ହେଲା, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ ।

ତେନ ତନ୍ମଣ୍ଜଲଂ ଘୋରମାଲୋକଯଦନିନ୍ଦିତମ୍

ସେଇ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦୋଷହୀନ ଜଳର ଏକ ଭାରି ଦେଖିଲେ ।

କ୍ଷଣାଦଦୃଶ୍ଯତ ମହାନ୍ ପୁରୁଷୋ ନୀଲଲୋହିତଃ

କିଛି ମହୁତରେ ଏକ ବଡ଼ ପୁରୁଷ ଦେଖାଗଲା, ଯାହା ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଥିଲେ ।

ତଂ ପ୍ରାହ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଶଙ୍କରଂ ନୀଲଲୋହିତମ୍

ସେ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା କଥା କହିଲେ ।

ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଂ ମହେଶାନ୍ ମାମେଵ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ

ହେ ମହେଶ୍ଵର, ତୁମେ ନିଜକୁ ପ୍ରକଟ କର; ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ ।

ପ୍ରାହିଣୋତ୍ ପୁରୁଷଂ କାଲଂ ଭୈରଵଂ ଲୋକଦାହକମ୍

ସେ ଲୋକକୁ ଜଳାଇ ଦେବାକୁ କାଳ ଭୈରବ ନାମକ ପୁରୁଷକୁ ପଠାଇଲେ ।

ଚକର୍ତ ତସ୍ଯ ଵଦନଂ ଵିରିଞ୍ଚସ୍ଯାଥ ପଞ୍ଚମମ୍

ସେ ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟିଦେଲେ ।

ମମାର ଚେଶଯୋଗେନ ଜୀଵିତଂ ପ୍ରାପ ଵିଶ୍ଵସୃକ୍

ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କଲେ ।

ସମାସୀନଂ ମହାଦେଵ୍ଯା ମହାଦେଵଂ ସନାତନମ୍

ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ମହାଦେବୀଙ୍କ ସହ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସନାତନ ।

କୋଟିସୂର୍ଯପ୍ରତୀକାଶଂ ଜଟାଜୂଟଵିରାଜିତମ୍

ସେ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଜଟା ମୁଡିରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ ।

ତ୍ରିଶୂଲପାଣିଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯଂ ଯୋଗିନଂ ଭୂତିଭୂଷଣମ୍

ତିନିମୁହା ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଥିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ, ଏକ ଯୋଗୀ, ଭସ୍ମରେ ଭୂଷିତ ।

ତମାଦିଦେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ମହାଦେଵଂ ଦଦର୍ଶ ହ

ବ୍ରହ୍ମା ସେ ଆଦିଦେବ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।

ସୋ ଽନନ୍ତୈଶ୍ଵର୍ଯଯୋଗାତ୍ମା ମହେଶୋ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଲ

ସେ ମହେଶ୍ଵର, ଅନେକ ଶକ୍ତିର ସଂଯୋଗରେ ଅସୀମ ଶକ୍ତିର ମୂଳ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ।

ସକୃତ୍ପ୍ରଣାମମାତ୍ରେଣ ସ ରୁଦ୍ରଃ ଖଲୁ ଦୃଶ୍ଯତେ

କେବଳ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ।

ଵିମୋଚଯତି ଲୋକାନାଂ ନାଯକୋ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଲ

ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିବା ନାୟକ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ।

ଵିଦନ୍ତି ଵିମଲଂ ରୂପଂ ସ ଶଂଭୁର୍ଦୃଶ୍ଯତେ କିଲ

ସେମାନେ ତାଙ୍କର ନିର୍ମଳ ରୂପକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି; ଶମ୍ଭୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ।