କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

କାମତୋ ମରଣାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିର୍ଜ୍ଞେଯା ନାନ୍ଯେନ କେନଚିତ୍

ଇଚ୍ଛାରେ ମୃତ୍ୟୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।

ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ଵା ଵିଶେଦଗ୍ନିଂ ଜଲଂ ଵା ପ୍ରଵିଶେତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

କେହି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ କିମ୍ବା ଜଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରନ୍ତି।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାପନୋଦାର୍ଥମନ୍ତରା ଵା ମୃତସ୍ଯ ତୁ

ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପାୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।

ଦତ୍ତ୍ଵା ଚାନ୍ନଂ ସ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି

କଷ୍ଟକାଳରେ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

ସର୍ଵସ୍ଵଂ ଵା ଵେଦଵିଦେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଦାଯ ତୁ

କିମ୍ବା ବେଦ ଜଣା ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦେଇ ଦିଅ।

ଶୁଧ୍ଯେତ୍ ତ୍ରିଷଵଣସ୍ନାନାତ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ଦ୍ଵିଜଃ

ଯଦି ଦ୍ୱିଜ ତିନି ଦିନ ଉପବାସ କରି, ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତେବେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯାଦିଭିର୍ଯୁକ୍ତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁଦ୍ରଂ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ନିୟମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ସ୍ନାତ୍ଵାଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପିତୄନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହତି

ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।

କପାଲଂ ସ୍ଥାପିତଂ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପୂର୍ବରୁ ପରମେଷ୍ଠି ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁ କପାଳ ରଖିଥିଲେ—

ତର୍ପପିତ୍ଵା ପିତୄନ୍ ସ୍ନାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା

ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ସ୍ନାନ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

କପାଲଂ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୂର୍ଵଂ ସ୍ଥାପିତଂ ଦେହଜଂ ଭୁଵି

ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା କପାଳ ଭୂମିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା—

ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମହାଦେଵସ୍ଯ ଧୀମତଃ

ଏହା ଦେବଦେବ, ମହାଦେବ, ଜ୍ଞାନୀ ମହାଦେବଙ୍କର ମହିମା।

ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଲୋକାଦିଂ କିମେକଂ ତତ୍ତ୍ଵମଵ୍ଯଯମ୍

ସେମାନେ ଶିର ନମାଇ ଲୋକମାନ୍ୟ ଠାକୁରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: 'କେଉଁଟି ଏକ ଅବିନାଶୀ ତତ୍ତ୍ୱ?'

ଅଵିଜ୍ଞାଯ ପରଂ ଭାଵଂ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପ୍ରାହ ଧର୍ଷିଣମ୍

ପରମ ଭାବକୁ ଜାଣିନଥିବା, ସେ ନିଜକୁ ଜୟୀ ବୋଲି କହିଲେ।

ଅନାଦିମତ୍ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ମାମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ଅନାଦି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ନ ଵିଦ୍ଯତେ ଚାଭ୍ଯଧିକୋ ମତ୍ତୋ ଲୋକେଷୁ କଶ୍ଚନ

ସମସ୍ତ ଜଗତରେ କେହି ମୋତେ ଅଧିକ ନୁହେଁ ।

ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ ଵାକ୍ଯଂ ରୋଷତାମ୍ରଵିଲୋଚନଃ

ହସି ହସି, କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ ।

ଅଜ୍ଞାନଯୋଗଯୁକ୍ତସ୍ଯ ନ ତ୍ଵେତଦୁଚିତଂ ତଵ

ଅଜ୍ଞାନରେ ଆବୃତ ଥିବା ପାଇଁ, ଏହି କଥା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ନ ମାମୃତେ ଽସ୍ଯ ଜଗତୋ ଜୀଵନଂ ସର୍ଵଦା କ୍ଵଚିତ୍

ମୋ ନାହିଁ ଥିଲେ, ଏହି ଜଗତରେ କେବେ ଜୀବନ ନାହିଁ ।

ମତ୍ପ୍ରେରିତେନ ଭଵତା ସୃଷ୍ଟଂ ଭୁଵନମଣ୍ଡଲମ୍

ମୋର ଆଦେଶରେ, ତୁମେ ଏହି ଜଗତମଣ୍ଡଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।

ଆଜଗ୍ମୁର୍ଯତ୍ର ତୌ ଦେଵୌ ଵେଦାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ହି

ସେଠାରେ, ଦୁଇ ଦେବତା ଓ ଚାରିଟି ବେଦ ଆସିଲେ ।

ପ୍ରୋଚୁଃ ସଂଵିଗ୍ନହୃଦଯା ଯାଥାତ୍ମ୍ଯଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଭୟଭିତ ହୃଦୟରେ, ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ କହିଲେ ।

ଯଦାହୁସ୍ତତ୍ପରଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯାହାକୁ ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ କହନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ମହେଶ୍ୱର ।

ଯମାହୁରୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାତ୍ ପିନାକଧୃକ୍

ଯାହାକୁ ସେମାନେ ଈଶ୍ୱର ଭାବେ କହନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ପିନାକଧରୀ ।

ଯୋଗିଭିର୍ଵିଦ୍ଯତେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ମହାଦେଵଃ ସ ଶଙ୍କରଃ

ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ସେ ମହାଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ଶଙ୍କର ।

ମହେଶଂ ପୁରୁଷଂ ରୁଦ୍ରଂ ସ ଦେଵୋ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ

ମହେଶ, ପୁରୁଷ, ରୁଦ୍ର—ସେ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ଭବ ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵାହ ପ୍ରହସନ୍ ଵାକ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାପି ଵିମୋହିତଃ

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଭ୍ରମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହସି ହସି କଥା କହିଲେ ।

ରମତେ ଭାର୍ଯଯା ସାର୍ଧଂ ପ୍ରମଥୈଶ୍ଚାତିଗର୍ଵିତୈଃ

ସେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଅତି ଗର୍ବିତ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି ।

ଅମୂର୍ତୋ ମୂର୍ତିମାନ୍ ଭୂତ୍ଵା ଵଚଃ ପ୍ରାହ ପିତାମହମ୍

ଅମୂର୍ତ୍ତ ଥିବା ଦେହ ନେଇ, ସେ ପିତାମହଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ ।