କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଯଦଂଶସ୍ତତ୍ପରୋ ଯସ୍ତୁ ସ ଦେଵଃ ସ୍ଯାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯାହାର ଅଂଶ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ, ଯିଏ ପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦେବତା ମହେଶ୍ୱର।

ଏକୈକାତିକ୍ରମେ ତେଷାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୀଯତେ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପରାଧ ପାଇଁ ଅନୁକ୍ରମରେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି।

ପ୍ରାଣାଯାମସମାଯୁକ୍ତଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସାଂତପନଂ ଶୁଚିଃ

ଯେଉଁଜଣ ଶୁଦ୍ଧ, ସେ ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ ସାଂତପନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।

ପୁନରାଶ୍ରମମାଗମ୍ଯ ଚରେଦ୍ ଭିଶ୍ରୁରତନ୍ଦ୍ରିତଃ

ପୁଣି ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରି, ଭିକ୍ଷୁ ଭଳି ଅଲସତା ଛାଡି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର।

ତଥାପି ଚ ନ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରସଙ୍ଗୋ ହ୍ଯେଷ ଦାରୁଣଃ

ତଥାପି ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଆସକ୍ତି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ।

ଉକ୍ତ୍ଵାନୃତଂ ପ୍ରକର୍ତଵ୍ଯଂ ଯତିନା ଧର୍ମଲିପ୍ସୁନା

ଧର୍ମ ଚାହିଁଥିବା ଭିକ୍ଷୁ ଅସତ୍ୟ କହିଲେ, ସେ ଦେଖାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ହିଂସା ଚୈଷାପରା ଦିଷ୍ଟା ଯା ଚାତ୍ମଜ୍ଞାନନାଶିକା

ଏହା ଅନ୍ୟ ଏକ ହିଂସା ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଯାହା ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

ସ ତସ୍ଯ ହରତି ପ୍ରାଣାନ୍ ଯୋ ଯସ୍ଯ ହରତେ ଧନମ୍

ଯେଉଁଜଣ ଅନ୍ୟର ଧନ ନେଇଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଇଯାଏ।

ଭୂଯୋ ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନଶ୍ଚରେଚ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଵ୍ରତମ୍

ପୁଣି ଅନୁତାପ ଆସିଲେ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂଯୋ ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନଶ୍ଚରେଦ୍ ଭିକ୍ଷୁରତନ୍ଦ୍ରିତଃ

ପୁଣି ଅନୁତାପ ଆସିଲେ, ଭିକ୍ଷୁ ଭଳି ଅଲସତା ଛାଡି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର।

କୁର୍ଯାତ୍କୃଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ତୁ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣମଥାପି ଵା

କୃଚ୍ଛ୍ରାତିକୃଚ୍ଛ୍ର ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କିମ୍ବା ଦୁଇଁଟି ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଦିଵାସ୍କନ୍ଦେ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ତଥା

ଦିନରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ ଓ ଏକ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଦରକାର।

ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଲଵଣେ ଚୋକ୍ତଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ଵିଶୋଧନମ୍

ସିଧାସଳା ଖାଇଲେ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଶୁଧିକରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାନ୍ମହେଶ୍ଵରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତସ୍ଯ ଧ୍ଯାନପରୋ ଭଵେତ୍

ତେଣୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଜାଣି, ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବା ଦରକାର।

ଯୋ ଽନ୍ତରାତ୍ର ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଯେ ରାତିର ମଧ୍ୟରେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସେ ମହେଶ୍ୱର ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।

ତଦେଵାକ୍ଷରମଦ୍ଵୈତଂ ତଦାଦିତ୍ଯାନ୍ତରଂ ପରମ୍

ସେଠି ଏକା ଅବିନାଶୀ, ଅଦ୍ୱୟତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପରମ ଅଟୁଟ।

ଆତ୍ମଯୋଗାହ୍ଵଯେ ତତ୍ତ୍ଵେ ମହାଦେଵସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ

ଆତ୍ମଯୋଗ ନାମକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ତମେଵାତ୍ମାନମନ୍ଵେତି ଯଃ ସ ଯାତି ପରଂ ପଦମ୍

ଯେଉଁଜଣ ସେଇ ଆତ୍ମାକୁ ଖୋଜିଥାଏ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ନ ତେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ତଂ ଦେଵଂ ଵୃଥା ତେଷାଂ ପରିଶ୍ରମଃ

ଯେଉଁମାନେ ସେଇ ଦେବତାକୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ବ୍ୟର୍ଥ।

ସ ଦେଵସ୍ତୁ ମହାଦେଵୋ ନୈତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାଯ ବଧ୍ଯତେ

ସେ ଦେବତା, ମହାଦେବ, ଏହି କଥା ଜାଣିନାହିଁ; ତେଣୁ ସେ ଏହାରେ ବାନ୍ଧି ହେଉନାହିଁ।

ଜ୍ଞାନଯୋଗରତଃ ଶାନ୍ତୋ ମହାଦେଵପରାଯଣଃ

ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ଲଗିଥିବା, ଶାନ୍ତ, ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା—

ପିତାମହେନ ଵିଭୁନା ମୁନୀନାଂ ପୂର୍ଵମୀରିତମ୍

ପୂର୍ବରୁ ପିତାମହ ଭଗବାନ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।

ଜ୍ଞାନଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯତିଧର୍ମାଶ୍ରଯଂ ଶିଵମ୍

ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିବା ଜ୍ଞାନ, ଯତିମାନେଙ୍କ ଧର୍ମ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ମଙ୍ଗଳମୟ।

ପ୍ରଣିହିତମନସୋ ଯେ ନିତ୍ଯମେଵାଚରନ୍ତି

ଯେମାନେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ସଦା ଏହା ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି—

ହିତାଯ ସର୍ଵଵିପ୍ରାଣାଂ ଦୋଷାଣାମପନୁତ୍ତଯେ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏବଂ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ—

ଦୋଷମାପ୍ନୋତି ପୁରୁଷଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଶୋଧନମ୍

ଜଣେ ମଣିଷ ଦୋଷ କରେ, ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ହେଉଛି ଶୁଧ୍ଧିର ଉପାୟ।

ଯଦ୍ ବ୍ରୂଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ଶାନ୍ତା ଵିଦ୍ଵାଂସସ୍ତତ୍ସମାଚରେତ୍

ଯେଉଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହନ୍ତି, ସେହି କଥା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ଏଵ ସ୍ଯାତ୍ ପରୋ ଧର୍ମୋ ଯମେକୋ ଽପି ଵ୍ଯଵସ୍ଯତି

ଏକ ଜଣେ ମଣିଷ ଯାହାକୁ ଧର୍ମ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ, ସେହି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ।

ଯଦ୍ ବ୍ରୂଯୁର୍ଧର୍ମକାମାସ୍ତେ ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ଧର୍ମସାଧନମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ଚାହନ୍ତି, ସେମାନେ ଯାହା କହନ୍ତି, ଏହାକୁ ଧର୍ମର ସାଧନା ଭାବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।