କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଶିଲୋଞ୍ଛେ ତସ୍ଯ କଥିତେ ଦ୍ଵେ ଵୃତ୍ତୀ ପରମର୍ଷିଭିଃ

ଶିଳ ଓ ଉଞ୍ଚନା—ଏହି ଦୁଇଟି ଜୀବିକାକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅଯାଚିତଂ ସ୍ଯାଦମୃତଂ ମୃତଂ ଭେକ୍ଷଂ ତୁ ଯାଚିତମ୍

ଅନୁରୋଧ ନ କରି ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅମୃତ ସମାନ, ମାଗି ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମୃତ ଦେହ ଭଳି ।

ତ୍ର୍ଯହୈହିକୋ ଵାପି ଭଵେଦଶ୍ଵସ୍ତନିକ ଏଵ ଚ

ଏହା ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ହେବା ସହ ଆସନ୍ତା କାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।

ଶ୍ରେଯାନ୍ ପରଃ ପରୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଧର୍ମତୋ ଲୋକଜିତ୍ତମଃ

ଧର୍ମରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିବା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ ।

ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେକଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରେଣ ଜୀଵତି

ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ, ଚତୁର୍ଥ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ ।

ଇଷ୍ଟୀଃ ପାର୍ଵାଯଣାନ୍ତୀଯାଃ କେଵଲା ନିର୍ଵପେତ୍ ସଦା

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅର୍ଧବାର୍ଷିକ ଶେଷରେ ସଦା ସୁଧା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଜିହ୍ମାମଶଠାଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଜୀଵେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଜୀଵିକାମ୍

ସରଳ, ଚାଳାକି ଓ ଅପବିତ୍ରତା ଛଡ଼ା ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବିକା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ ।

ଯାଚଯେଦ୍ ଵା ଶୁଚିଂ ଦାନ୍ତଂ ନ ତୃପ୍ଯେତ ସ୍ଵଯଂ ତତଃ

କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦମୀ ଲୋକଙ୍କୁ ମାଗିବା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ ନିଜେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ଦେଵାନ୍ ପିତୃଂଶ୍ଚ ଵିଧିନା ଶୁନାଂ ଯୋନିଂ ଵ୍ରଜତ୍ଯସୌ

ବିଧିମତ ଭାବେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କର୍ମ କଲେ, କୁକୁର ଜନ୍ମକୁ ନାହିଁ ।

ଧର୍ମାଵିରୁଦ୍ଧଃ କାମଃ ସ୍ଯାଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ତୁ ନେତରଃ

ଧର୍ମକୁ ବିରୋଧ କରେନାହିଁ ଏମିତି କାମନା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁମତି, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ ।

ତସ୍ମାଦର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵୈ ଜୁହୁଯାଦ୍ ଯଜେତ୍

ଏହିପରି, ଧନ ଲାଭ କରି, ଦାନ ଦେବା, ହୋମ କରିବା ଓ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ ।

ବ୍ରହ୍ମଣାଭିହିତଂ ପୂର୍ଵମୃଷୀଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍

ଏହି ଉପଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ ଋଷିମାନେ ପାଇଁ କହାଯାଇଥିଲା ।

ଦାନମିତ୍ଯଭିନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦମ୍

ଏହାକୁ 'ଦାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଇଥାଏ ।

ତଦ୍ ଵୈ ଵିତ୍ତମହଂ ମନ୍ଯେ ଶେଷଂ କସ୍ଯାପି ରକ୍ଷତି

ମୁଁ ଏହାକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ ବୋଲି ଭାବେ, ବାକି ଧନ କେହି ନ କେହିଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ ।

ଚତୁର୍ଥଂ ଵିମଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସର୍ଵଦାନୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍

ଚତୁର୍ଥ ଯାହା ପବିତ୍ର, ସେହି ଦାନ ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

ଅନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଫଲଂ ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ତୁ ନିତ୍ଯକମ୍

ଏହିପରି, ଫଳ ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ, ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ ।

ନୈମିତ୍ତିକଂ ତଦୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଦାନଂ ସଦ୍ଭିରନୁଷ୍ଠିତମ୍

ଏହି ଦାନ ବିଶେଷ କାରଣ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ଏହା ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ କରନ୍ତି ।

ଦାନଂ ତତ୍ କାମ୍ଯମାଖ୍ଯାତମୃଷିଭିର୍ଧର୍ମଚିନ୍ତକୈଃ

ଏହି ଦାନ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ, ଧର୍ମ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ଋଷିମାନେ ଏହାକୁ କହିଛନ୍ତି ।

ଚେତସା ଧର୍ମଯୁକ୍ତେନ ଦାନଂ ତଦ୍ ଵିମଲଂ ଶିଵମ୍

ଧର୍ମ ଭାବନା ସହିତ ମନ ରଖି ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ସେହି ଦାନ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହୁଏ ।

ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯତେ ହି ତତ୍ପାତ୍ରଂ ଯତ୍ ତାରଯତି ସର୍ଵତଃ

ଯେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେବେ।

ଅନ୍ଯଥା ଦୀଯତେ ଯଦ୍ଧି ନ ତଦ୍ ଦାନଂ ଫଲପ୍ରଦମ୍

ଯଦି ଅନ୍ୟ ଭାବେ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ସେ ଦାନରୁ କୌଣସି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।

ଵୃତ୍ତସ୍ଥାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ପ୍ରଦେଯଂ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍

ଯିଏ ସଦ୍‌ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଦରିଦ୍ର, ସେଠାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

ସ ଯାତି ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ଗତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି

ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ହେବେ ନାହିଁ।

ଦଦାତି ଵେଦଵିଦୁଷେ ଯଃ ସ ଭୂଯୋ ନ ଜାଯତେ

ଯିଏ ବେଦ ଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।

ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦରିଦ୍ରାଯ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଅନ୍ନଦାନଂ ତେନ ତୁଲ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯାଦାନଂ ତତୋ ଽଧିକମ୍

ଖାଦ୍ୟ ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ଦାନ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଦଦାତି ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଧିନା ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହୀଯତେ

ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମାପ୍ନୁଯାତ୍

ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଆମମେଵାସ୍ଯ ଦାତଵ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵାପ୍ନୋତି ପରାଂ ଗତିମ୍

ସେଉଁଠି ମାନେ ଦେବା ଉଚିତ; ଦେଇଲେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପାଇଁଥାନ୍ତି।