କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସୋମେନାରାଧଯେଦ୍ ଦେଵଂ ସୋମଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍

ସୋମ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସୋମ ଲୋକର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସମୋ ଵା ଵିଦ୍ଯତେ ତସ୍ମାତ୍ ସୋମେନାଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ପରମ୍

କିମ୍ବା ସମାନ ଥିଲେ, ସେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମୋ ଵିମୁକ୍ତଯେ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛ୍ରୌତଃ ସ୍ମାର୍ତୋ ଦ୍ଵିଧା ପୁନଃ

ଧର୍ମ ସିଧାସଳଖ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ଏହାର ଦୁଇଟି ରୂପ — ବେଦ ନିୟମ ଓ ସ୍ମୃତି ନିୟମ।

ଶ୍ରେଯସ୍କରତମଃ ଶ୍ରୌତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୌତଂ ସମାଚରେତ୍

ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ବେଦ ଅନୁସାରେ କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାରକ। ଏହିଠାରୁ ବେଦ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଷ୍ଟାଚାରସ୍ତୃତୀଯଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରତିସ୍ମୃତ୍ଯୋରଲାଭତଃ

ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ନଥିଲେ, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ନୀତିମାନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ତୃତୀୟ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ତେ ଶିଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ନିତ୍ଯମାତ୍ମଗୁଣାନ୍ଵିତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ସଦା ନିଜର ଭିତର ଗୁଣରେ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।

ସ ଧର୍ମଃ କଥିତଃ ସଦ୍ଭିର୍ନାନ୍ଯେଷାମିତି ଧାରଣା

ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଯାହାକୁ ଧର୍ମ କୁହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ନୁହେଁ—ଏହି ଭାବନା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏକସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ ଧର୍ମଜ୍ଞାନଂ ତଥୈକତଃ

ଏକ ଉତ୍ସରୁ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁ ମିଳେ।

ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେ ପରା ପ୍ରମା

ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ।

ତସ୍ମାଦ୍ ଧର୍ମଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧାତଵ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ

ଏହିଠାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧର୍ମ ଓ ପୁରାଣ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵିଜାତେଃ ପରମୋ ଧର୍ମୋ ଵର୍ତନାନି ନିବୋଧତ

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଓ ଜୀବିକା ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ।

କୁସୀଦକୃଷିଵାଣିଜ୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୋତାସ୍ଵଯଙ୍କୃତମ୍

ସୁଦଖୋରି, ଚାଷ ଓ ବ୍ୟବସାୟ—ଏହି କାମ ନିଜେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଆପତ୍କଲ୍ପୋ ହ୍ଯଂ ଜ୍ଞେଯଃ ପୂର୍ଵୋକ୍ତୋ ମୁଖ୍ଯ ଇଷ୍ଯତେ

ଏହାମାନେ ଆପତ୍କାଳରେ କରାଯିବା କାମ ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଉପାୟ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।

କଷ୍ଟା ପାପୀଯସୀ ଵୃତ୍ତିଃ କୁସୀଦଂ ତଦ୍ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ସୁଦଖୋରି ଏକ କଷ୍ଟଦାୟକ ଓ ପାପମୟ ଜୀବିକା; ଏହିଠୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାତ୍ କ୍ଷାତ୍ରେଣ ଵର୍ତେତ ଵର୍ତନେନାପଦି ଦ୍ଵିଜଃ

ଏହିଠାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆପତ୍କାଳରେ ମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜୀବିକା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନ କଥଞ୍ଚନ କୁର୍ଵୋତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କର୍ମ କର୍ଷଣମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ବି ମାଟି ଚାଷ କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ତେ ତୃପ୍ତାସ୍ତସ୍ଯ ତଂ ଦୋଷଂ ଶମଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭାଗଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ କୃଷିଂ କୁର୍ଵନ୍ ନ ଦୁଷ୍ଯତି

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି କେବଳ ତିରିଶ ଅଂଶ ଜମିରେ ଚାଷ କରନ୍ତି, ତେବେ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ।

କୃଷୀଵଲୋ ନ ଦୋଷେଣ ଯୁଜ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଚାଷ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୋଷରେ ଜଡିତ ହୁଏ ନାହିଁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଵିଦ୍ଯାଶିଲ୍ପାଦଯସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ବହଵୋ ଵୃତ୍ତିହେତଵଃ

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବିକା ଉପାୟ ବହୁତ ଅଛି, ଯେପରିକି ଶିକ୍ଷା, କଳା କୌଶଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।

ଶିଲୋଞ୍ଛେ ତସ୍ଯ କଥିତେ ଦ୍ଵେ ଵୃତ୍ତୀ ପରମର୍ଷିଭିଃ

ଶିଳ ଓ ଉଞ୍ଚନା—ଏହି ଦୁଇଟି ଜୀବିକାକୁ ମହାର୍ଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଅଯାଚିତଂ ସ୍ଯାଦମୃତଂ ମୃତଂ ଭେକ୍ଷଂ ତୁ ଯାଚିତମ୍

ଅନୁରୋଧ ନ କରି ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଅମୃତ ସମାନ, ମାଗି ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମୃତ ଦେହ ଭଳି ।

ତ୍ର୍ଯହୈହିକୋ ଵାପି ଭଵେଦଶ୍ଵସ୍ତନିକ ଏଵ ଚ

ଏହା ତିନି ଦିନ ପାଇଁ ହେବା ସହ ଆସନ୍ତା କାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।

ଶ୍ରେଯାନ୍ ପରଃ ପରୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଧର୍ମତୋ ଲୋକଜିତ୍ତମଃ

ଧର୍ମରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୟ କରିଥିବା ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ ।

ଦ୍ଵାଭ୍ଯାମେକଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ରେଣ ଜୀଵତି

ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ, ଚତୁର୍ଥ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଧାରଣ କରେ ।

ଇଷ୍ଟୀଃ ପାର୍ଵାଯଣାନ୍ତୀଯାଃ କେଵଲା ନିର୍ଵପେତ୍ ସଦା

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅର୍ଧବାର୍ଷିକ ଶେଷରେ ସଦା ସୁଧା ହୋମ କରିବା ଉଚିତ ।

ଅଜିହ୍ମାମଶଠାଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଜୀଵେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଜୀଵିକାମ୍

ସରଳ, ଚାଳାକି ଓ ଅପବିତ୍ରତା ଛଡ଼ା ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବିକା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ ।

ଯାଚଯେଦ୍ ଵା ଶୁଚିଂ ଦାନ୍ତଂ ନ ତୃପ୍ଯେତ ସ୍ଵଯଂ ତତଃ

କିମ୍ବା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଦମୀ ଲୋକଙ୍କୁ ମାଗିବା ଯାଞ୍ଚ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ତାହାରେ ନିଜେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।

ଦେଵାନ୍ ପିତୃଂଶ୍ଚ ଵିଧିନା ଶୁନାଂ ଯୋନିଂ ଵ୍ରଜତ୍ଯସୌ

ବିଧିମତ ଭାବେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ କର୍ମ କଲେ, କୁକୁର ଜନ୍ମକୁ ନାହିଁ ।