କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପ୍ରାଣାନେଵାତ୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ତି ନଵାନ୍ନାମିଷଗୃଦ୍ଧିନଃ

ଯେମାନେ ନୂଆ ଧାନ କିମ୍ବା ମାଂସ ପ୍ରତି ଲୋଭୀ, ସେମାନେ କେବଳ ନିଜ ପ୍ରାଣ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।

ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵାଷ୍ଟକାସ୍ଵର୍ଚନ୍ ନିତ୍ଯମନ୍ଵଷ୍ଟକାସୁ ଚ

ଏବଂ ଅଷ୍ଟକା ଓ ପୁନଃପୁନି ଆନ୍ୱଷ୍ଟକା କ୍ରିୟାରେ ପିତୃମାନେ ସଦା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରଯାଣାମିହ ଵର୍ଣାନାଂ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମଵାସିନାମ୍

ଏଠାରେ ତିନି ଜାତିର ଗୃହସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁଥିବାମାନେ,

ଯଜେତ ଵା ନ ଯଜ୍ଞେନ ସ ଯାତି ନରକାନ୍ ବହୂନ୍

ଯଦି ସେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଅନେକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

କୁମ୍ଭୀପାକଂ ଵୈତରଣୀମସିପତ୍ରଵନଂ ତଥା

ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ, ବୈତରଣୀ ଓ ତଳୱାର ପତ୍ରର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥାଏ।

ଅନ୍ତ୍ଯଜାନାଂ କୁଲେ ଵିପ୍ରାଃ ଶୂଦ୍ରଯୋନୌ ଚ ଜାଯତେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ପରିବାରରେ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

ଆଧାଯାଗ୍ନିଂ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଯଜେତ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ପବିତ୍ର ମନେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାଦାରାଧଯେନ୍ନିତ୍ଯମଗ୍ନିହୋତ୍ରେଣ ଶାଶ୍ଵତମ୍

ସେଥିପାଇଁ, ନିତ୍ୟ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚିରନ୍ତନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସୋ ଽସୌ ମୂଢୋ ନ ସଂଭାଷ୍ଯଃ କିଂ ପୁନର୍ନାସ୍ତିକୋ ଜନଃ

ଏପରି ମୂର୍ଖ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ନାସ୍ତିକ ସହ ତ କଥା ହେବା ଯେଉଁଠି ଅନୁଚିତ।

ଅଧିକଂ ଚାପି ଵିଦ୍ଯେତ ସ ସୋମଂ ପାତୁମର୍ହତି

ଯଦି ସେ ଅଧିକ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ସୋମପାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।

ସୋମେନାରାଧଯେଦ୍ ଦେଵଂ ସୋମଲୋକମହେଶ୍ଵରମ୍

ସୋମ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସୋମ ଲୋକର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସମୋ ଵା ଵିଦ୍ଯତେ ତସ୍ମାତ୍ ସୋମେନାଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ପରମ୍

କିମ୍ବା ସମାନ ଥିଲେ, ସେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଧର୍ମୋ ଵିମୁକ୍ତଯେ ସାକ୍ଷାଚ୍ଛ୍ରୌତଃ ସ୍ମାର୍ତୋ ଦ୍ଵିଧା ପୁନଃ

ଧର୍ମ ସିଧାସଳଖ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ଏହାର ଦୁଇଟି ରୂପ — ବେଦ ନିୟମ ଓ ସ୍ମୃତି ନିୟମ।

ଶ୍ରେଯସ୍କରତମଃ ଶ୍ରୌତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୌତଂ ସମାଚରେତ୍

ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ବେଦ ଅନୁସାରେ କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପକାରକ। ଏହିଠାରୁ ବେଦ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

ଶିଷ୍ଟାଚାରସ୍ତୃତୀଯଃ ସ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରତିସ୍ମୃତ୍ଯୋରଲାଭତଃ

ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ନଥିଲେ, ଶିକ୍ଷିତ ଓ ନୀତିମାନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ ତୃତୀୟ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ତେ ଶିଷ୍ଟା ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ନିତ୍ଯମାତ୍ମଗୁଣାନ୍ଵିତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ସଦା ନିଜର ଭିତର ଗୁଣରେ ଭରିପୁର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ଶିକ୍ଷିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।

ସ ଧର୍ମଃ କଥିତଃ ସଦ୍ଭିର୍ନାନ୍ଯେଷାମିତି ଧାରଣା

ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଯାହାକୁ ଧର୍ମ କୁହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ନୁହେଁ—ଏହି ଭାବନା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏକସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ ଧର୍ମଜ୍ଞାନଂ ତଥୈକତଃ

ଏକ ଉତ୍ସରୁ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁ ମିଳେ।

ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ପୁରାଣଂ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନେ ପରା ପ୍ରମା

ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣ।

ତସ୍ମାଦ୍ ଧର୍ମଂ ପୁରାଣଂ ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧାତଵ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ

ଏହିଠାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଧର୍ମ ଓ ପୁରାଣ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖିବା ଉଚିତ।

ଦ୍ଵିଜାତେଃ ପରମୋ ଧର୍ମୋ ଵର୍ତନାନି ନିବୋଧତ

ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ଓ ଜୀବିକା ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ।

କୁସୀଦକୃଷିଵାଣିଜ୍ଯଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୋତାସ୍ଵଯଙ୍କୃତମ୍

ସୁଦଖୋରି, ଚାଷ ଓ ବ୍ୟବସାୟ—ଏହି କାମ ନିଜେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଆପତ୍କଲ୍ପୋ ହ୍ଯଂ ଜ୍ଞେଯଃ ପୂର୍ଵୋକ୍ତୋ ମୁଖ୍ଯ ଇଷ୍ଯତେ

ଏହାମାନେ ଆପତ୍କାଳରେ କରାଯିବା କାମ ବୋଲି ଜଣାଯିବ; ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଉପାୟ ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।

କଷ୍ଟା ପାପୀଯସୀ ଵୃତ୍ତିଃ କୁସୀଦଂ ତଦ୍ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ସୁଦଖୋରି ଏକ କଷ୍ଟଦାୟକ ଓ ପାପମୟ ଜୀବିକା; ଏହିଠୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ।

ତସ୍ମାତ୍ କ୍ଷାତ୍ରେଣ ଵର୍ତେତ ଵର୍ତନେନାପଦି ଦ୍ଵିଜଃ

ଏହିଠାରୁ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଆପତ୍କାଳରେ ମାତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜୀବିକା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନ କଥଞ୍ଚନ କୁର୍ଵୋତ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କର୍ମ କର୍ଷଣମ୍

ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବେ ବି ମାଟି ଚାଷ କାମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ତେ ତୃପ୍ତାସ୍ତସ୍ଯ ତଂ ଦୋଷଂ ଶମଯନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ

ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଦୋଷ ଦୂର କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭାଗଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ କୃଷିଂ କୁର୍ଵନ୍ ନ ଦୁଷ୍ଯତି

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଦି କେବଳ ତିରିଶ ଅଂଶ ଜମିରେ ଚାଷ କରନ୍ତି, ତେବେ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ।

କୃଷୀଵଲୋ ନ ଦୋଷେଣ ଯୁଜ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଚାଷ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୋଷରେ ଜଡିତ ହୁଏ ନାହିଁ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।