ତଥୈଵ ମରଣେ ସ୍ନାନମୂର୍ଧ୍ଵଂ ସଂଵତ୍ସରାଦ୍ ଯଦି
ଏହିପରି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚାହିଁଲେ ବର୍ଷ ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ସର୍ଵଦା
ସେଠି ସମସ୍ତ ସ୍ଥିତି ଓ ସମୟରେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ଲାଗୁ ହୁଏ।
ସପିଣ୍ଡାନାଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ସଂସ୍କାରେ ଭର୍ତୁରେଵ ହି
ଏକେ ଦାନରେ ଅଂଶୀଦାର ନିଜାତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ମାତ୍ର।
ଊନଦ୍ଵିଵର୍ଷାନ୍ମରଣେ ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚମୁଦାହୃତମ୍
ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ, ତେବେ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ଘୋଷିତ।
ଆପ୍ରଦାନାତ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଦଶରାତ୍ରମତଃ ପରମ୍
ଦାନ ହେବା ସମୟରୁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ; ତା'ପରେ ଦଶ ରାତି ଲାଗିଥାଏ।
ଏକୋଦକାନାଂ ମରଣେ ସୂତକେ ଚୈତଦେଵ ହି
ଏକେ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଅଶୁଚିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଏକରାତ୍ରଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଗୁରୌ ସବ୍ରହ୍ମଚାରିଣି
ଗୁରୁ ଓ ସହପାଠୀ ପାଇଁ ଏକ ରାତି ଅଶୁଚି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଗୃହେ ମୃତାସୁ ଦତ୍ତାସୁ କନ୍ଯକାସୁ ତ୍ର୍ଯହଂ ପିତୁଃ
ଘରେ କନ୍ୟା ଦାନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ, ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ତଥାଚାର୍ଯେ ସ୍ଵଭାର୍ଯାସ୍ଵନ୍ଯଗାସୁ ଚ
ଗୁରୁ, ସ୍ୱପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନାନୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏକାହଂ ସ୍ଯାଦୁପାଧ୍ଯାଯେ ସ୍ଵଗ୍ରାମେ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ଽପି ଚ
ଉପାଧ୍ୟାୟ ଓ ନିଜ ଗାଁର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏକାହଂ ଚାସ୍ଵଵର୍ଯେ ସ୍ଯାଦେକରାତ୍ରଂ ତଦିଷ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ କରାଯାଇନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଅଶୁଚି ଓ ଏକ ରାତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସଗୋତ୍ରେ ସଂସ୍ଥିତେ ସତି
ସମାନ ଗୋତ୍ରର ଜଣେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଵୈଶ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଦଶାହେନ ଶୂଦ୍ରୋ ମାସେନ ଶୁଦ୍ଯତି
ଏକ ବୈଶ୍ୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ଏକ ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସ ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତେଷାମଶୌଚେ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦଶାହାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନ ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଗଣାଯାଏ।
ସ୍ଵମେଵ ଶୌଚଂ କୁର୍ଯାତାଂ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମସଂଶଯମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଅଶୌଚ ଅବଧି ମାନିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଵର୍ଣଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ ସ୍ଵଂ ତୁ ଶୌଚଂ ସ୍ଵଯୋନିଷୁ
ନିଜ ଜାତି ଓ ଗୋତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ଅଶୌଚ ନିୟମ ମାନିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଯକ୍ଷତ୍ରିଯଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରେଷ୍ଵାଶୌଚମେଵ ତୁ
ବୈଶ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୌଚ ହୁଏ।
ଶୂଦ୍ରକ୍ଷତ୍ରିଯଵିପ୍ରାଣାଂ ଵୈଶ୍ଯେଷ୍ଵାଶୌଚମିଷ୍ଯତେ
ଶୂଦ୍ର, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୌଚ ହୁଏ।
ଅଶୌଚଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କ୍ରମେଣ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଅଶୌଚ ବିଷୟରେ କ୍ରମାନୁସାରେ କହାଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦଶରାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ
ଦଶ ରାତି ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ ବୋଲି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି।
ଅଶିତ୍ଵା ଚ ସହୋଷିତ୍ଵା ଦଶରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ଏକାଠି ଖାଇ ଏବଂ ଏକାଠି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଦଶ ରାତି ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।
ଅନଦନ୍ନନ୍ନମହ୍ନୈଵ ନ ଚ ତସ୍ମିନ୍ ଗୃହେ ଵସେତ୍
ସେ ଦିନ ଏଇ ଘରରେ ଖାଇବା ନାହିଁ, ଓ ଏଠାରେ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଦଶାହେନ ଶଵସ୍ପର୍ଶେ ସପିଣ୍ଡଶ୍ଚୈଵ ଶୁଧ୍ଯତି
ମୃତଦେହ ସଂସ୍ପର୍ଶ କଲେ ସପିଣ୍ଡ ଜଣେ ଦଶ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ।
ଦଶାହେନ ଦ୍ଵିଜଃ ଶୁଧ୍ଯେଦ୍ ଦ୍ଵାଦଶାହେନ ଭୂମିପଃ
ଦ୍ୱିଜ ଦଶ ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ରାଜା ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଷଡ୍ରାତ୍ରେଣାଥଵା ସର୍ଵେ ତ୍ରିରାତ୍ରେଣାଥଵା ପୁନଃ
ପୁନର୍ବାର, ସମସ୍ତେ ଛଅ ରାତି କିମ୍ବା ତିନି ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ପାରନ୍ତି।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଂପ୍ରାଶ୍ଯ ତୁ ଘୃତଂ ଶୁଧ୍ଯନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣାଦଯଃ
ସ୍ନାନ କରି ଘୃତ ଖାଇଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ଅଶୌଚେ ସଂସ୍ପୃଶେତ୍ ସ୍ନେହାତ୍ ତଦାଶୌଚେନ ଶୁଧ୍ଯତି
ଅଶୌଚ ଅବସ୍ଥାରେ ମମତାବଶତଃ ଯଦି କାହାକୁ ଛୁଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଅଶୌଚ ଅବଧି ମାନିଲେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ସଚୈଲଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵାଗ୍ନିଂ ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଵିଶୁଧ୍ଯତି
କପଡ଼ା ପିନ୍ଧି ସ୍ନାନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଇଁ ଓ ଘୃତ ଖାଇଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଶୂଦ୍ରେ ଦିନତ୍ରଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ପୁନଃ
ଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ତିନି ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିମ୍ବା ଶତ ମେଳ ପ୍ରାଣାୟାମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ତଥାଶୌଚମେକାହଂ ତ୍ଵନ୍ଯଥା ସ୍ମୃତମ୍
ତିନି ରାତି ଅଶୌଚ ରହିଥାଏ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଥା ଏହା ଏକ ଦିନ ମାତ୍ର ମନାଯାଏ।