ଏକରାତ୍ରଂ ନିର୍ଗୁଣାନାଂ ଚୈଲାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତ୍ରିରାତ୍ରକମ୍
ଚିହ୍ନ ବିହୀନମାନେ ପୋଷାକ ବଦଳାଇଲେ, ତିନି ରାତି ଦୋଷ ରହିଥାଏ।
ଏକରାତ୍ରଂ ସପିଣ୍ଡାନାଂ ଯଦି ତେ ଽତ୍ଯନ୍ତନିର୍ଗୁଣାଃ
ସମାନ ପିଣ୍ଡ ଲୋକମାନେ ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ, ତେବେ ଗୋଟିଏ ରାତି ଦୋଷ ଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଗୁଣିନାମୂର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଵିଷମଂ ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ପରେ ଦୋଷ ଅସମାନ ଭାବେ ରହିଥାଏ।
ତଦା ମାସସମୈସ୍ତାସାମଶୌଚଂ ଦିଵସୈଃ ସ୍ମୃତମ୍
ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମାସ ଦିନ ଗଣି ଦୋଷ ଧରାଯାଏ।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ସପିଣ୍ଡାନାଂ ଗର୍ଭସ୍ତ୍ରାଵାଚ୍ଚ ଵା ତତଃ
ଏକେ ଦାନରେ ଅଂଶୀଦାର ନିଜାତୀୟ ଲୋକମାନେ କିମ୍ବା ଗର୍ଭପାତ ଘଟିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ଯଥେଷ୍ଟାଚରଣେ ଜ୍ଞାତୌ ତ୍ରିରାତ୍ରମିତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାତି ପାଇଁ ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚି ରହିବା ନିଶ୍ଚିତ।
ଶେଷେଣୈଵ ଭଵେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରହଃ ଶେଷେ ତ୍ରିରାତ୍ରକମ୍
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନରେ ପବିତ୍ରତା ହୁଏ; ଅନ୍ୟ କେତେକ ମାମଲାରେ ତିନି ରାତି ଲାଗିଥାଏ।
ଅଘଵୃଦ୍ଧିମଦାଶୌଚମୂର୍ଘ୍ଵଂ ଚେତ୍ ତେନ ଶୁଧ୍ଯତି
ଯଦି ଅଧିକ ପାପ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଅଶୁଚି ହୁଏ, ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଅଘଵୃଦ୍ଧିମଦାଶୌଚଂ ତଦା ପୂର୍ଵେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ଏପରି ପାପୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରୁ ହୋଇଥିବା ଅଶୁଚି ପୂର୍ବ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ତାଵଦପ୍ରଯତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାଵଚ୍ଛେଷଃ ସମାପ୍ଯତେ
ମଣିଷ ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପବିତ୍ର ରହିଥାଏ।
ତଥୈଵ ମରଣେ ସ୍ନାନମୂର୍ଧ୍ଵଂ ସଂଵତ୍ସରାଦ୍ ଯଦି
ଏହିପରି, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଚାହିଁଲେ ବର୍ଷ ପରେ ସ୍ନାନ କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ଭଵେତ୍ ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ସର୍ଵଦା
ସେଠି ସମସ୍ତ ସ୍ଥିତି ଓ ସମୟରେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ଲାଗୁ ହୁଏ।
ସପିଣ୍ଡାନାଂ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ସଂସ୍କାରେ ଭର୍ତୁରେଵ ହି
ଏକେ ଦାନରେ ଅଂଶୀଦାର ନିଜାତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ମାତ୍ର।
ଊନଦ୍ଵିଵର୍ଷାନ୍ମରଣେ ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚମୁଦାହୃତମ୍
ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ, ତେବେ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ଘୋଷିତ।
ଆପ୍ରଦାନାତ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଦଶରାତ୍ରମତଃ ପରମ୍
ଦାନ ହେବା ସମୟରୁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ; ତା'ପରେ ଦଶ ରାତି ଲାଗିଥାଏ।
ଏକୋଦକାନାଂ ମରଣେ ସୂତକେ ଚୈତଦେଵ ହି
ଏକେ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଅଶୁଚିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ଏକରାତ୍ରଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ଗୁରୌ ସବ୍ରହ୍ମଚାରିଣି
ଗୁରୁ ଓ ସହପାଠୀ ପାଇଁ ଏକ ରାତି ଅଶୁଚି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଗୃହେ ମୃତାସୁ ଦତ୍ତାସୁ କନ୍ଯକାସୁ ତ୍ର୍ଯହଂ ପିତୁଃ
ଘରେ କନ୍ୟା ଦାନ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ, ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ତଥାଚାର୍ଯେ ସ୍ଵଭାର୍ଯାସ୍ଵନ୍ଯଗାସୁ ଚ
ଗୁରୁ, ସ୍ୱପତ୍ନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନାନୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତିନି ରାତି ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏକାହଂ ସ୍ଯାଦୁପାଧ୍ଯାଯେ ସ୍ଵଗ୍ରାମେ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେ ଽପି ଚ
ଉପାଧ୍ୟାୟ ଓ ନିଜ ଗାଁର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଅଶୁଚି ରହିଥାଏ।
ଏକାହଂ ଚାସ୍ଵଵର୍ଯେ ସ୍ଯାଦେକରାତ୍ରଂ ତଦିଷ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ କରାଯାଇନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନ ଅଶୁଚି ଓ ଏକ ରାତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ସଗୋତ୍ରେ ସଂସ୍ଥିତେ ସତି
ସମାନ ଗୋତ୍ରର ଜଣେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଵୈଶ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଦଶାହେନ ଶୂଦ୍ରୋ ମାସେନ ଶୁଦ୍ଯତି
ଏକ ବୈଶ୍ୟ ପନ୍ଦର ଦିନରେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ, ଏବଂ ଏକ ଶୂଦ୍ର ଏକ ମାସ ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ତେଷାମଶୌଚେ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଦଶାହାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦଶ ଦିନ ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଗଣାଯାଏ।
ସ୍ଵମେଵ ଶୌଚଂ କୁର୍ଯାତାଂ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମସଂଶଯମ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଅଶୌଚ ଅବଧି ମାନିବା ଉଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଵର୍ଣଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ ସ୍ଵଂ ତୁ ଶୌଚଂ ସ୍ଵଯୋନିଷୁ
ନିଜ ଜାତି ଓ ଗୋତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ଅଶୌଚ ନିୟମ ମାନିବା ଉଚିତ।
ଵୈଶ୍ଯକ୍ଷତ୍ରିଯଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରେଷ୍ଵାଶୌଚମେଵ ତୁ
ବୈଶ୍ୟ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୌଚ ହୁଏ।
ଶୂଦ୍ରକ୍ଷତ୍ରିଯଵିପ୍ରାଣାଂ ଵୈଶ୍ଯେଷ୍ଵାଶୌଚମିଷ୍ଯତେ
ଶୂଦ୍ର, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଅଶୌଚ ହୁଏ।
ଅଶୌଚଂ କ୍ଷତ୍ରିଯେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କ୍ରମେଣ ଦ୍ଵିଜପୁଙ୍ଗଵାଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଅଶୌଚ ବିଷୟରେ କ୍ରମାନୁସାରେ କହାଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦଶରାତ୍ରେଣ ଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ
ଦଶ ରାତି ପରେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ ବୋଲି ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା କହିଛନ୍ତି।