ତତୋ ମାତାମହାନାଂ ତୁ ଵୃଦ୍ଧୌ ଶ୍ରାଦ୍ଧତ୍ରଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପରେ ମାତାମାହଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ଅବସ୍ଥାରେ ତିନିଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ ଅଛି ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ନିର୍ଵପେତ୍ ପିଣ୍ଡାନୁପଵୀତୀ ସମାହିତଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଉପବୀତ ଡାହା ଗାଁରେ ରଖି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ ।
ସ୍ଥଣ୍ଡିଲେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ପ୍ରତିମାସୁ ଦ୍ଵିଜାତିଷୁ
ବିଭିନ୍ନ ଅଲ୍ତାର, ପ୍ରତିମା ଓ ଦ୍ୱିଜାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ମାତୃଗଣଂ କୂର୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧତ୍ରଯଂ ବୁଧଃ
ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଜ୍ଞାନୀ ତିନିଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ।
ତସ୍ଯ କ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟା ହିଂସାମିଚ୍ଛନ୍ତି ମାତରଃ
ଯଦି ସେ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ହେଉଛନ୍ତି, ମାତୃମାନେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚାହନ୍ତି ।
ମୃତେଷୁ ଵାଥ ଜାତେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ମୃତ କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ।
ନକୁର୍ଯାଦ୍ ଵିହିତଂ କିଞ୍ଚିତ୍ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ମନସାପିଚ
କେହିଁ ବି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କୌଣସି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମନରେ ବେଦ ପାଠ କରିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶୁଷ୍କାନ୍ନେନ ଫଲୈର୍ଵାପି ଵୈତାନଂ ଜୁହୁଯାତ୍ ତଥା
ଶୁଖିଲା ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ବି ଏହି ବିଧିରେ ବଳି ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଚତୁର୍ଥେ ପଞ୍ଚମେ ଵାହ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶଃ କଥିତୋ ବୁଧୈଃ
ଚତୁର୍ଥ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଅଗ୍ନି ସଂସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ସୂତକଂ ସୂତିକାଂ ଚୈଵ ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ନୃଣାଂ ପୁନଃ
ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ପ୍ରସବ ଦୋଷ ବ୍ୟତୀତ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ପୁନି ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଏ।
ସଂସ୍ପୃଶ୍ଯାଃ ସର୍ଵ ଏଵୈତେ ସ୍ନାନାନ୍ମାତା ଦଶାହତଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ପରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଦଶ ଦିନ ଅପବିତ୍ର ଥିବା ମାଆଁକୁ ନୁହେଁ।
ଏକଦ୍ଵିତ୍ରିଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ଚତୁସ୍ତ୍ର୍ଯେକଦିନୈଃ ଶୁଚିଃ
ଏହି ପବିତ୍ରତା ଏକ, ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ଗୁଣ ସମୟରେ, କିମ୍ବା ଚାରି, ତିନି କିମ୍ବା ଏକ ଦିନରେ ଲଭ୍ୟ।
ଚତୁର୍ଥେ ତସ୍ଯ ସଂସ୍ପର୍ଶଂ ମନୁରାହ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ପ୍ରଜାପତି ମନୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଯଥେଷ୍ଟାଚରଣସ୍ଯାହୁର୍ମରଣାନ୍ତମଶୌଵକମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋଷ ରହିଥାଏ।
ପ୍ରାକ୍ସଂସ୍କାରାତ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍ ତସ୍ମାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ଦଶାହକମ୍
ସଂସ୍କାର ପୂର୍ବରୁ ତିନି ରାତି ଦୋଷ ରହିଥାଏ, ତାପରେ ଦଶ ଦିନ ଦୋଷ ରହିଥାଏ।
ତ୍ରିରାତ୍ରେଣ ଶୁଚିସ୍ତ୍ଵନ୍ଯୋ ଯଦି ହ୍ଯତ୍ଯନ୍ତନିର୍ଗୁଣଃ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ, ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ପରେ ପବିତ୍ରତା ମିଳେ।
ଜାତଦନ୍ତେ ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଯଦି ସ୍ଯାତାଂ ତୁ ନିର୍ଗୁଣୌ
ଦାନ୍ତ ଉଠିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ଯଦି ଦୁଇଜଣେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ, ତେବେ ତିନି ରାତି ଦୋଷ ରହିଥାଏ।
ତ୍ରିରାତ୍ରମୌପନଯନାତ୍ ସପିଣ୍ଡାନାମୁଦାହୃତମ୍
ଉପନୟନ ପରେ ସମାନ ପିଣ୍ଡ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ରାତି ଦୋଷ ଥାଏ।
ମାତୁଶ୍ଚ ସୂତକଂ ତତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ପିତା ସ୍ଯାତ୍ ସ୍ପୃଶ୍ଯ ଏଵ ଚ
ମାଆଁଙ୍କ ଦୋଷ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ବାପାଁକୁ ତଥାପି ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଦଶାହାଦେକାହଂ ସୋଦରୋ ଯଦି ନିର୍ଗୁଣଃ
ଦଶ ଦିନ ପରେ, ଭାଇ ଯଦି ଚିହ୍ନ ବିହୀନ ଥାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଗୋଟିଏ ଦିନ ଥାଏ।
ଏକରାତ୍ରଂ ନିର୍ଗୁଣାନାଂ ଚୈଲାଦୂର୍ଧ୍ଵଂ ତ୍ରିରାତ୍ରକମ୍
ଚିହ୍ନ ବିହୀନମାନେ ପୋଷାକ ବଦଳାଇଲେ, ତିନି ରାତି ଦୋଷ ରହିଥାଏ।
ଏକରାତ୍ରଂ ସପିଣ୍ଡାନାଂ ଯଦି ତେ ଽତ୍ଯନ୍ତନିର୍ଗୁଣାଃ
ସମାନ ପିଣ୍ଡ ଲୋକମାନେ ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିହ୍ନ ବିହୀନ, ତେବେ ଗୋଟିଏ ରାତି ଦୋଷ ଥାଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଗୁଣିନାମୂର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ଵିଷମଂ ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ, ପରେ ଦୋଷ ଅସମାନ ଭାବେ ରହିଥାଏ।
ତଦା ମାସସମୈସ୍ତାସାମଶୌଚଂ ଦିଵସୈଃ ସ୍ମୃତମ୍
ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ମାସ ଦିନ ଗଣି ଦୋଷ ଧରାଯାଏ।
ସଦ୍ଯଃ ଶୌଚଂ ସପିଣ୍ଡାନାଂ ଗର୍ଭସ୍ତ୍ରାଵାଚ୍ଚ ଵା ତତଃ
ଏକେ ଦାନରେ ଅଂଶୀଦାର ନିଜାତୀୟ ଲୋକମାନେ କିମ୍ବା ଗର୍ଭପାତ ଘଟିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୱର ପବିତ୍ରତା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ଯଥେଷ୍ଟାଚରଣେ ଜ୍ଞାତୌ ତ୍ରିରାତ୍ରମିତି ନିଶ୍ଚଯଃ
ଯିଏ ନିଜ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାତି ପାଇଁ ତିନି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶୁଚି ରହିବା ନିଶ୍ଚିତ।
ଶେଷେଣୈଵ ଭଵେଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରହଃ ଶେଷେ ତ୍ରିରାତ୍ରକମ୍
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଦିନରେ ପବିତ୍ରତା ହୁଏ; ଅନ୍ୟ କେତେକ ମାମଲାରେ ତିନି ରାତି ଲାଗିଥାଏ।
ଅଘଵୃଦ୍ଧିମଦାଶୌଚମୂର୍ଘ୍ଵଂ ଚେତ୍ ତେନ ଶୁଧ୍ଯତି
ଯଦି ଅଧିକ ପାପ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରୁ ଅଶୁଚି ହୁଏ, ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ରିୟା କଲେ ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଅଘଵୃଦ୍ଧିମଦାଶୌଚଂ ତଦା ପୂର୍ଵେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ଏପରି ପାପୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରୁ ହୋଇଥିବା ଅଶୁଚି ପୂର୍ବ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ତାଵଦପ୍ରଯତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଯାଵଚ୍ଛେଷଃ ସମାପ୍ଯତେ
ମଣିଷ ଅନ୍ତିମ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପବିତ୍ର ରହିଥାଏ।