କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ଅନୁଷ୍ଟୁଭଂ ସଵୈରାଜମୁତ୍ତରାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଉତ୍ତର ପଟରୁ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଓ ସବୈରାଜ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ସୃଜତସ୍ତୁ ପ୍ରଜାପତେଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ମହାପତି, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ,

ତତୋ ଽସୃଜଚ୍ଚ ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ

ସେତେବେଳେ ସେ ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଵ୍ଯଯଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶଶୀଳ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ତାନ୍ଯେଵ ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପୁଣିପୁଣି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି।

ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ ତସ୍ଯ ରୋଚତେ

ସେମାନେ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୋଇ, ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ଏହିଥିରୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ।

ଵିନିଯୋଗଂ ଚ ଭୂତାନାଂ ଧାତୈଵ ଵିଦଧାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜେ କରନ୍ତି।

ଵେଦଶବ୍ଦେଭ୍ଯ ଏଵାଦୌ ନିର୍ମମେ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗଠନ କଲେ।

ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରସୂତାନାଂ ତାନ୍ଯେଵୈଭ୍ଯୋ ଦଦାତ୍ଯଜଃ

ରାତିର ଶେଷରେ, ଅଜନ୍ମା ସେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତାନି ତାନ୍ଯେଵ ତଥା ଭାଵା ଯୁଗାଦିଷୁ

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା, ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ପୁଣି ଦେଖାଯାଏ।

ଯଦା ଚାସ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟା ନ ଵ୍ଯଵର୍ଧନ୍ତ ଧୀମତଃ

ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି କରା ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ହେଉନଥିଲେ,

ତତଃ ସ ଵିଦଧେ ବୁଦ୍ଧିମର୍ଥନିଶ୍ଚଯଗାମିନୀମ୍

ତେବେ ସେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ଜ୍ଞାନ ଉପଜାଇଲେ।

ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସଂଵୃତ୍ଯ ଵର୍ତମାନାଂ ସ୍ଵଧର୍ମତଃ

ସେ ରଜ ଓ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି, ସେମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

ତତ୍ ତମଃ ପ୍ରତିନୁନ୍ନଂ ଵୈ ମିଥୁନଂ ସମଜାଯତ

ତାପରେ, ତମସ୍ ଦମିତ ହେବା ପରେ, ଏକ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମିଲେ।

ସ୍ଵାଂ ତନୁଂ ସ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତାମପୋହତ ଭାସ୍ଵରାମ୍

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହକୁ ଅପସାରଣ କଲେ।

ଅର୍ଧେନ ନାରୀ ପୁରୁଷୋ ଵିରାଜମସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାଙ୍କର ଅର୍ଧ ଅଂଶରୁ, ପ୍ରଭୁ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ଜଣେ ପୁରୁଷ, ବିରାଜଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସା ଦିଵଂ ପୃଥିଵୀଂ ଚୈଵ ମହମ୍ନା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତା

ସେ, ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଦିଗ୍ବ୍ୟାପି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ।

ଯୋ ଽଭଵତ୍ ପୁରୁଷାତ୍ ପୁତ୍ରୋ ଵିରାଡଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ଯିଏ ବିରାଜ ପୁରୁଷରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।

ସା ଦେଵୀ ଶତରୂପାଖ୍ଯା ତପଃ କୃତ୍ଵା ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍

ସେ ଦେବୀ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶତରୂପା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଶତରୂପା ସା ପୁତ୍ରଦ୍ଵଯମସୂଯତ

ସେଠାରୁ ଶତରୂପା ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ତଯୋଃ ପ୍ରସୂତିଂ ଦକ୍ଷାଯ ମନୁଃ କନ୍ଯାଂ ଦଦୌ ପୁନଃ

ଏହି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରୁ, ମନୁ ତାଙ୍କର ଝିଅ ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଦେଲେ।

ଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଚୈଵ ଯାଭ୍ଯାଂ ସଂଵର୍ଧିତଂ ଜଗତ୍

ଯଜ୍ଞ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସଂସାର ପୋଷିତ ହେଲା।

ଯାମା ଇତି ସମାକ୍ଯତା ଦେଵାଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽନ୍ତରେ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଯୁଗରେ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ୟାମା' ବୋଲି ଡାକିଥିଲେ।

ସସର୍ଜ କନ୍ଯା ନାମାନି ତାସାଂ ସମ୍ଯମ୍ ନିବୋଧତ

ସେ ଅନେକ ଝିଅ ତିଆରି କଲେ; ତାଙ୍କର ନାମ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ।

ବୁଦ୍ଧିର୍ଲଜ୍ଜାଵପୁଃ ଶାନ୍ତିଃ ସିଦ୍ଧିଃ କୀର୍ତିସ୍ତ୍ରଯୋଦଶୀ

ବୁଦ୍ଧି, ଲଜ୍ଜା, ବପୁ, ଶାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ତ୍ରୟୋଦଶୀ—

ତାଭ୍ଯଃ ଶିଷ୍ଟା ଯଵୀଯସ୍ଯ ଏକାଦଶ ସୁଲୋଚନାଃ

ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଛୋଟ ଝିଅମାନେ, ଏଗାରୋଟି ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଝିଅ ଜନ୍ମିଲେ।

ସଂତତିଶ୍ଚାନସୂଯା ଚ ଊର୍ଜା ସ୍ଵାହା ସ୍ଵଧା ତଥା

ସଂତତି, ଅନସୂୟା, ଊର୍ଜା, ସ୍ୱାହା ଓ ସ୍ୱଧା।

ପୁଲସ୍ତ୍ଯଃ ପୁଲହଶ୍ଚୈଵ କ୍ରତୁଃ ପରମଧର୍ମଵିତ୍

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, ଓ ଧର୍ମରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରତୁ।

ଖ୍ଯାତ୍ଯାଦ୍ଯା ଜଗୃହୁଃ କନ୍ଯା ମୁନଯୋ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

ଖ୍ୟାତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଝିଅମାନେ ମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗ୍ରହଣ କଲେ।