କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ସ୍ତ୍ରଗ୍ଦାମଭିଃ ଶିରୋଵେଷ୍ଟୈର୍ଧୂପଵାସୋ ଽନୁଲେପନୈଃ

ସୁଗନ୍ଧି ଜଳ, ମୁଣ୍ଡ ଢାକିବା ପୋଶାକ, ଧୂପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ,

ଉଦଙ୍ମୁଖୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵାସ ଇତ୍ଯୃଚା

ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ 'ବିଶ୍ୱେ ଦେବା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି,

ଶଂ ନୋ ଦେଵ୍ଯା ଜଲଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଯଵୋ ଽସୀତି ଯଵାଂସ୍ତଥା

'ଶଂ ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଜଳ ଛିଟିବା, ଏହିପରି ଯବ ଦାନ କରିବା,

ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯାନି ଧୂପାଦୀନି ଚ ଶକ୍ତିତଃ

ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ଧୂପ ଓ ଏହା ପରି ଦେବା ଉଚିତ।

ଆଵାହନଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦୁଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵେତ୍ଯୃଚା ବୁଧଃ

ତାପରେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ 'ଉଶନ୍ତସ୍ତ୍ୱ' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶଂ ନୋ ଦେଵ୍ଯୋଦକଂ ପାତ୍ରେ ତିଲୋ ଽସୀତି ତିଲାଂସ୍ତଥା

'ଶଂ ନୋ ଦେବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଦେବା, ଏହିପରି ତିଳ ଦାନ କରିବା,

ପିତୃଭ୍ଯଃ ସ୍ଥାନମେତେନ ନ୍ଯୁବ୍ଜଂ ପାତ୍ରଂ ନିଧାପଯେତ୍

ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କ୍ରିୟା ଦେଇ ଏକ ଉଲଟା ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।

କୁରୁଷ୍ଵେତ୍ଯଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଜୁହୁଯାଦୁପଵୀତଵାନ୍

'କରୁ' ବୋଲି ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା ଲୋକ ହବି ଦେବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଚୀନାଵୀତିନା ପିତ୍ର୍ଯଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ତୁ ହୋମଵତ୍

ପିତୃ କ୍ରିୟା ଡାହାଣ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି ହୁଏ, ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା ହୋମ ଭଳି କରିବା ଉଚିତ।

ପିତୃଣାଂ ପରିଚର୍ଯାସୁ ପାତଯେଦିତରଂ ତଥା

ପିତୃମାନଙ୍କ ସେବାରେ ଅନ୍ୟ ଦାନ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହନାଯ ସ୍ଵଧେତି ଜୁହୁଯାତ୍ ତତଃ

ତାପରେ ଅଗ୍ନିକୁ କବ୍ୟବାହନ ଭାବେ 'ସ୍ୱଧା' ବୋଲି ହବି ଦେବା ଉଚିତ।

ମହାଦେଵାନ୍ତିକେ ଵାଥ ଗୋଷ୍ଠେ ଵା ସୁସମାହିତଃ

ମହାଦେବଙ୍କ ସମ୍ନିଧିରେ କିମ୍ବା ଗୋଉଠରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ବସିବା ଉଚିତ।

ଗୋମଯେନୋପତିପ୍ଯୋର୍ଵୋଂ ସ୍ଥାନଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ସୈକତମ୍

ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଚିଟିଯାଇ, ଏକ ସାଉତିଆ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରିରୁଲ୍ଲିଖେତ୍ ତସ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ଦର୍ଭେଣୈକେନ ଚୈଵ ହି

ଏହି ସ୍ଥାନର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ରେଖା ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ତ୍ରୀନ୍ ପିଣ୍ଡାନ୍ ନିର୍ଵପେତ୍ ତତ୍ର ହଵିଃ ଶେଷାତ୍ସମାହିତଃ

ଏଠାରେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ହବିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।

ତଦନ୍ନଂ ତୁ ନମସ୍କୁର୍ଯାତ୍ ପିତୄନେଵ ଚ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍

ସେ ଏହି ଅନ୍ନକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ, ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପିତୃମାନେକୁ ମଧ୍ୟ।

ଅଵଜିଘ୍ରେଚ୍ଚ ତାନ୍ ପିଣ୍ଡାନ୍ ଯଥାନ୍ଯୁପ୍ତାନ୍ ସମାହିତଃ

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ରଖାଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡଗୁଡିକୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଘ୍ରାଣ କରିବା ଉଚିତ।

ମାଂସାନ୍ଯପୂପାନ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ଦଦ୍ଯାତ୍ କୃସରପାଯସମ୍

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ, ପିଠା, କ୍ରିସରା ଓ ଖିର ଦେବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ନଂ ଚୈଵ ଯଥାକାମଂ ଵିଵିଧଂ ଭକ୍ଷ୍ଯପେଯକମ୍

ଏବଂ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଧାନ୍ଯାଂସ୍ତିଲାଂଶ୍ଚ ଵିଵିଧାନ୍ ଶର୍କରା ଵିଵିଧାସ୍ତଥା

ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧାନ୍ୟ, ତିଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚିନି ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ଯତ୍ର ଫଲମୂଲେଭ୍ଯଃ ପାନକେଭ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଫଳ ଓ ମୂଳ ତଥା ପାନୀୟ ବିନା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେବା ଉଚିତ।

ନ ପାଦେନ ସ୍ପୃଶେଦନ୍ନଂ ନ ଚୈତଦଵଧୂନଯେତ୍

ଅନ୍ନକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହାକୁ ହେଳାଇବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଯାତୁଧାନା ଵିଲୁମ୍ପନ୍ତି ଜଲ୍ପତା ଚୋପପାଦିତମ୍

ଯେତେବେଳେ କଥା କହି କହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ଯାତୁଧାନମାନେ ଏହାକୁ ଚୋରି କରନ୍ତି।

ତଦ୍ରୂପାଃ ପିତରସ୍ତତ୍ର ସମାଯାନ୍ତି ବୁଭୁକ୍ଷଵଃ

ସେହି ଆକାରରେ ପିତୃମାନେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି।

ନ ଚାଯସେନ ପାତ୍ରେଣ ନ ଚୈଵାଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପୁନଃ

ଲୋହା ଭାଣ୍ଡାରେ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଦତ୍ତମକ୍ଷଯତାଂ ଯାତି ଖଡ୍ଗେନ ଚ ଵିଶେଷତଃ

ଯାହା ଦିଆଯାଏ, ଖଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ, ଏହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।

ସ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ ଭୋକ୍ତା ଚୈଵ ପୁରୋଧସଃ

ଯେଉଁଠି ପୁରୋଧା ଓ ଯେଉଁଠି ହବି ଖାଯାଏ, ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।

ଯାଚିତା ଦାପିତା ଦାତା ନରକାନ୍ ଯାନ୍ତି ଦାରୁଣାନ୍

ଯେଉଁମାନେ ମାଗନ୍ତି, ଦେଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି, ଓ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ସେମାନେ ଦୁଃଖଦାୟକ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।

ତାଵଦ୍ଧି ପିତରୋ ଽଶ୍ନନ୍ତି ଯାଵନ୍ନୋକ୍ତା ହଵିର୍ଗୁଣାଃ

ହବିର ଗୁଣ ବିଷୟରେ କିଛି କହାଯାଏ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ରହିଥାଏ, ପିତୃମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।