କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ତତୋ ଽସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ ପୁତ୍ରା ମନୁଷ୍ଯା ରଜସାଵୃତାଃ

ତାପରେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ରଜୋଗୁଣରେ ଆବୃତ, ସେମାନେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ତ୍ରା ସା ଚାଭଵଦ୍ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରାକ୍ସନ୍ଧ୍ଯା ଯାବିଧୀଯତେ

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପୂର୍ବସନ୍ଧ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା।

ମୂର୍ତି ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯାଂ ପୁନରେଵାଭ୍ଯଯୂଯୁଜତ୍

ସେ ପୁଣିଥରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ ଥିବା ଏକ ରୂପ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।

ପୁତ୍ରାସ୍ତମୋରଜଃ ପ୍ରାଯା ବଲିନସ୍ତେ ନିଶାଚରାଃ

ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ରଜୋଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ, ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନିଶାଚର ଥିଲେ।

ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାମାଵିଷ୍ଟାଂସ୍ତତୋ ଽନ୍ଯାନସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାପରେ, ପ୍ରଭୁ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ମୁଖତୋ ଽଜାନ୍ ସସର୍ଜାନ୍ଯାନ୍ ଉଦରାଦ୍ଗାଶ୍ଚନିର୍ମମେ

ସେ ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପେଟରୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଔପଧ୍ଯଃ ଫଲମୂଲିନ୍ଯୋ ରୋମଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ

ତାଙ୍କର ଲୋମରୁ, ଜଙ୍ଗଲ ଫଳ ଖାଉଥିବା ମହିଳାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମଂ ଚ ଯଜ୍ଞାନାଂ ନିର୍ମମେ ପ୍ରଥମାନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ସେ ପ୍ରଥମେ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବୃହତ୍ସାମ ତଥୋକ୍ଥଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଡାହାଣପଟରୁ ବୃହତ୍ସାମ ଓ ଉକ୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ଵୈରୂପମତିରାତ୍ରଂ ଚ ପଶ୍ଚିମାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ପଶ୍ଚିମ ପଟରୁ ବୈରୂପ ଓ ଅତିରାତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ଅନୁଷ୍ଟୁଭଂ ସଵୈରାଜମୁତ୍ତରାଦସୃଜନ୍ମୁଖାତ୍

ତାଙ୍କର ମୁଁହର ଉତ୍ତର ପଟରୁ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଓ ସବୈରାଜ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ସୃଜତସ୍ତୁ ପ୍ରଜାପତେଃ

ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ମହାପତି, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ,

ତତୋ ଽସୃଜଚ୍ଚ ଭୂତାନି ସ୍ଥାଵରାଣି ଚରାଣି ଚ

ସେତେବେଳେ ସେ ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜୀବକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଵ୍ଯଯଂ ଚ ଵ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍

ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶଶୀଳ, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା।

ତାନ୍ଯେଵ ତେ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ପୁଣିପୁଣି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି।

ତଦ୍ଭାଵିତାଃ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ ତସ୍ଯ ରୋଚତେ

ସେମାନେ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୋଇ, ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି; ଏହିଥିରୁ ଏହା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗେ।

ଵିନିଯୋଗଂ ଚ ଭୂତାନାଂ ଧାତୈଵ ଵିଦଧାତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନିଜେ କରନ୍ତି।

ଵେଦଶବ୍ଦେଭ୍ଯ ଏଵାଦୌ ନିର୍ମମେ ସ ମହେଶ୍ଵରଃ

ଆରମ୍ଭରେ, ସେ ମହାପ୍ରଭୁ ବେଦର ଶବ୍ଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗଠନ କଲେ।

ଶର୍ଵର୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରସୂତାନାଂ ତାନ୍ଯେଵୈଭ୍ଯୋ ଦଦାତ୍ଯଜଃ

ରାତିର ଶେଷରେ, ଅଜନ୍ମା ସେଇ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀକୁ ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତାନି ତାନ୍ଯେଵ ତଥା ଭାଵା ଯୁଗାଦିଷୁ

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା, ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ପୁଣି ଦେଖାଯାଏ।

ଯଦା ଚାସ୍ଯ ପ୍ରଜାଃ ସୃଷ୍ଟା ନ ଵ୍ଯଵର୍ଧନ୍ତ ଧୀମତଃ

ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀ ତାଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି କରା ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ହେଉନଥିଲେ,

ତତଃ ସ ଵିଦଧେ ବୁଦ୍ଧିମର୍ଥନିଶ୍ଚଯଗାମିନୀମ୍

ତେବେ ସେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିବା ଜ୍ଞାନ ଉପଜାଇଲେ।

ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ସଂଵୃତ୍ଯ ଵର୍ତମାନାଂ ସ୍ଵଧର୍ମତଃ

ସେ ରଜ ଓ ସତ୍ତ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି, ସେମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

ତତ୍ ତମଃ ପ୍ରତିନୁନ୍ନଂ ଵୈ ମିଥୁନଂ ସମଜାଯତ

ତାପରେ, ତମସ୍ ଦମିତ ହେବା ପରେ, ଏକ ଦମ୍ପତି ଜନ୍ମିଲେ।

ସ୍ଵାଂ ତନୁଂ ସ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତାମପୋହତ ଭାସ୍ଵରାମ୍

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହକୁ ଅପସାରଣ କଲେ।

ଅର୍ଧେନ ନାରୀ ପୁରୁଷୋ ଵିରାଜମସୃଜତ୍ ପ୍ରଭୁଃ

ତାଙ୍କର ଅର୍ଧ ଅଂଶରୁ, ପ୍ରଭୁ ଜଣେ ନାରୀ ଓ ଜଣେ ପୁରୁଷ, ବିରାଜଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ସା ଦିଵଂ ପୃଥିଵୀଂ ଚୈଵ ମହମ୍ନା ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତା

ସେ, ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଦିଗ୍ବ୍ୟାପି ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ।

ଯୋ ଽଭଵତ୍ ପୁରୁଷାତ୍ ପୁତ୍ରୋ ଵିରାଡଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ

ଯିଏ ବିରାଜ ପୁରୁଷରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଅଦୃଶ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।

ସା ଦେଵୀ ଶତରୂପାଖ୍ଯା ତପଃ କୃତ୍ଵା ସୁଦୁଶ୍ଚରମ୍

ସେ ଦେବୀ, ଯାହାଙ୍କୁ ଶତରୂପା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।