କୂର୍ମପୁରାଣମ୍

ପୁତ୍ରଜନ୍ମାଦିଷୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପାର୍ଵଣଂ ପର୍ଵଣି ସ୍ମୃତମ୍

ପୁଅ ଜନ୍ମ ଓ ଏପରି ଅବସରରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାହା ପର୍ବଦିନରେ 'ପାର୍ବଣ' ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।

ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟାଦି ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଵୃଦ୍ଧିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତୁ ପାର୍ଵଣମ୍

ଏକ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ସେଉଁଟି 'ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ବୃଦ୍ଧି ନିମିତ୍ତରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ତାହା 'ପାର୍ବଣ'।

ଯାତ୍ରାଯାଂ ଷଷ୍ଠମାଖ୍ଯାତଂ ତତ୍ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପାଲଯେତ୍

ଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଷଷ୍ଠୀ ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ଏହାକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୈଵିକଂ ଚାଷ୍ଟମଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯତ୍କୃତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଭଯାତ୍

ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ, ତାହା କଲେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଦେଶାନାଂ ଚ ଵିଶେଷେଣ ଭଵେତ୍ ପୁଣ୍ଯମନନ୍ତକମ୍

କିଛି ବିଶେଷ ଦେଶରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।

ଗାଯନ୍ତି ପିତରୋ ଗାଥାଂ କୀର୍ତଯନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ

ପିତୃମାନେ ଏକ ଗୀତ ଗାନ୍ତି, ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି।

ତେଷାଂ ତୁ ସମଵେତାନାଂ ଯଦ୍ଯେକୋ ଽପି ଗାଯାଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯଦି ଏକ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୟାକୁ ଯାଆନ୍ତି,

ତାରିତାଃ ପିତରସ୍ତେନ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିତୃମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି ଓ ସେ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ଯତ୍ର ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ହରଃ

ବିଶେଷକରି କାଶୀରେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଶିବ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି,

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଚ କୁବ୍ଜାମ୍ରେ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗେ ମହାଲଯେ

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, କୁବ୍ଜାମ୍ର, ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗ ଓ ମହାଳୟରେ,

ସରସ୍ଵତ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ପୁଷ୍କରେଷୁ ଵିଶେଷତଃ

ବିଶେଷକରି ସରସ୍ୱତୀ ଓ ପୁଷ୍କର ତୀରରେ,

ଵେତ୍ରଵତ୍ଯାଂ ଵିପାଶାଯାଂ ଗୋଦାଵର୍ଯାଂ ଵିଶେଷତଃ

ବେତ୍ରବତୀ, ବିପାଶା ଓ ବିଶେଷକରି ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ପାର୍ଶ୍ୱରେ,

ନଦୀନାଂ ଚୈଵ ତୀରେଷୁ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ପିତରଃ ସଦା

ନଦୀମାନଙ୍କ ତୀରରେ ପିତୃମାନେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।

ଗୌଧୂମୈଶ୍ଚ ତିଲୈର୍ମୁଦ୍ଗୈର୍ମାସଂ ପ୍ରୀଣଯତେ ପିତୄନ୍

ଗହୁଁ, ତିଳ ଓ ମୁଗ ଦାନ କଲେ ପିତୃମାନେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଵିଦାର୍ଯାଶ୍ଚ ଭରଣ୍ଡାଶ୍ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ପ୍ରାଦପଯେତ୍

ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ବିଦାରି ଓ ଭରଣ୍ଡା ମୂଳ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶୃଙ୍ଗାଟକକଶେରୁକାନ୍

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଶୃଙ୍ଗାଟକ ଓ କଶେରୁକା ଦେବା ଉଚିତ।

ଔରଭ୍ରେଣାଥ ଚତୁରଃ ଶାକୁନେନେହ ପଞ୍ଚ ତୁ

ମେଁଡ଼ା ମାଂସ ଦେଇଲେ ଚାରି ମାସ, ପକ୍ଷୀ ମାଂସ ଦେଇଲେ ପାଞ୍ଚ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି।

ଅଷ୍ଟାଵେଣସ୍ଯ ମାଂସେନ ରୌରଵେଣ ନଵୈଵ ତୁ

ଛାଗଳି ମାଂସ ଦେଇଲେ ଆଠ ମାସ, ରୌରବ ମାଂସ ଦେଇଲେ ନଉ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଶଶକୂର୍ମର୍ଯୋର୍ମାଂସେନ ମାସାନେକାଦଶୈଵ ତୁ

ଖରା ଓ କୁର୍ମ ମାଂସ ଦେଇଲେ ଏଗାର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି।

ଵାର୍ଧ୍ରୋଣସସ୍ଯ ମାଂସେନ ତୃପ୍ତିର୍ଦ୍ଵାଦଶଵାର୍ଷିକୀ

ବାର୍ଧ୍ରୋଣ ମାଂସ ଦେଇଲେ ପିତୃମାନେ ବାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ଆନନ୍ତ୍ଯାଯୈଵ କଲ୍ପନ୍ତେ ମୁନ୍ଯନ୍ନାନି ଚ ସର୍ଵଶଃ

ମୁନିମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବେ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ।

ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ତଦସ୍ଯାକ୍ଷଯମୁଚ୍ଯତେ

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯାହା କିଛି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଦିଆଯାଏ, ତାହା ଅକ୍ଷୟ ମନାଯାଏ।

କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଲାବୁଵାର୍ତାକାନ୍ ଭୂସ୍ତୃଣଂ ସୁରସଂ ତଥା

କୁଁଦୁ, ଲାଉ, ବେଗୁନ, ଘାସ ଓ ସୁରସା ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ରାଜମାଷାଂସ୍ତଥା କ୍ଷୀରଂ ମାହିଷଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ରାଜମା ଓ ମହିଷ ଦୁଧ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଜଯେତ୍ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏସବୁକୁ ସବୁଦିନ ଯଥାସମ୍ଭବ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ପିଣ୍ଡାନ୍ଵାହାର୍ଯକଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସୌମ୍ଯମନାଃ ଶୁଚିଃ

ଶୁଭ ମନ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ପିଣ୍ଡ ଓ ରାନ୍ଧା ଭାତ ଦେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।

ତୀର୍ଥଂ ତଦ୍ ହଵ୍ଯକଵ୍ଯାନାଂ ପ୍ରଦାନେ ଚାତିଥିଃ ସ୍ମୃତଃ

ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନିବେଦିତ ଦାନ ସମୟରେ ଅତିଥିକୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।

ଵ୍ରତିନୋ ନିଯମସ୍ଥାଶ୍ଚ ଋତୁକାଲାଭିଗାମିନଃ

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆସନ୍ତି—

ବହ୍ଵୃଚଶ୍ଚ ତ୍ରିସୌପର୍ଣସ୍ତ୍ରିମଧୁର୍ଵାଥ ଯୋ ଭଵେତ୍

ଯିଏ ବହୁ ଋକ୍ ମନ୍ତ୍ର, ତ୍ରିସୌପର୍ଣ୍ଣ, ତ୍ରିମଧୁର ଜାଣନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏପରି ଯୋଗ୍ୟତା ଥାଏ—